Сураи Ан-Ниса — Оят 51

1. Маънои калимаҳои мушкили оят:

• نَصِيبًا (насибан): ҳисса, баҳра.
• الْجِبْتِ (ал-Ҷибт): дар ин ҷо ба маънои бутҳо ва ҳар чизе, ки ба ғайри Худо парастиш мешавад.
• الطَّاغُوتِ (ат-Тоғут): шайтонҳо ва ҳар мавҷуде, ки банда ба ҷои Худо ӯро итоат мекунад.
• أَهْدَىٰ (аҳдо): роҳёфтатар, дурусттар.
• سَبِيلًا (сабилан): роҳ, ойин, дину тариқат.

1. Тафсири оят:

Оё надидӣ ва огоҳ нашудӣ — эй Паёмбар — аз ҳоли он яҳудиёне, ки ба онҳо бахше аз китоби Худо (Таврот) дода шудааст? Онҳо бо вуҷуди доштани дониш, ба бутҳо ва шайтонҳо имон меоранд ва онҳоро ба ҷои Худо мепарастанд. Ин имон ва парастиши онҳо ба бутҳо на танҳо эътиқоди қалбӣ, балки амалан низ зоҳир мешавад, зеро онҳо ба ҳукми ғайри шариати Худо рӯ меоранд ва барои ҳалли ихтилофҳо ба сӯи бутҳо ва тоғут мераванд.

Сипас онҳо ба кофирон — яъне ба онҳое, ки ба Худо ва ба Паёмбари Ӯ Муҳаммад (с) куфр варзидаанд — мегӯянд: «Ин кофирон аз онҳое, ки ба Муҳаммад (с) имон овардаанд, роҳи росттар ва одилонатар доранд». Ин суханро онҳо аз рӯи мулоқот, риёкорӣ ва мусолиҳат бо мушрикон мегӯянд, то дили онҳоро ба даст оранд ва онҳоро бар зидди мусулмонон ба ҳамкорӣ кашанд. Ҳақиқат ин аст, ки ин гуфтори онҳо ботил ва дурӯғ аст, зеро роҳи имон ба Худои ягона ва пайравии Паёмбари Ӯ (с) роҳи ҳақиқии наҷот аст ва ҳеҷ роҳе ба он баробар нест.

1. Фоидаҳои оят:

• Дониш танҳо ба худӣ арзиш надорад; арзиши дониш ба амал ва имон ба Худост. Касе, ки дониш дорад, вале ба бут ва тоғут имон меорад, аз роҳи ҳақ дур аст.
• Ҳақиқати имон ва куфр бояд бо меъёри шариат санҷида шавад, на бо хоҳишҳои нафс ва манфиатҳои дунёӣ.
• Мунофиқон ва аҳли китоб метавонанд барои расидан ба мақсадҳои худ ҳақро пинҳон кунанд ва ботилро зебо нишон диҳанд; мусулмон бояд ҳушёр бошад.
• Роҳи аҳли имон — роҳи Паёмбар (с) ва саҳобагон — роҳи росттарин ва одилонатрин аст.
• Ин оят моро тарғиб мекунад, ки ба Қуръон ва суннати Паёмбар (с) часпида, аз ҳар гуна парастиши ғайри Худо ва пайравии тоғут дурӣ ҷӯем.
• Ислом дини ҳақ ва роҳи наҷот аст; ҳар касе ба он пайравӣ кунад, ба роҳи рост ҳидоят меёбад ва дар дунёву охират сарфароз мегардад.