સૂરા અન-નિસા — આયત 51

શબ્દોના અર્થ:

• أَلَمْ تَرَ: શું તમે જોયું નહીં? શું તમે જાણ્યું નહીં? (અહીં અર્થ છે: શું તમે ધ્યાન આપ્યું નહીં?)
• نَصِيبًا مِّنَ الْكِتَابِ: કિતાબમાંથી એક ભાગ (એટલે કે તોરાહનું જ્ઞાન આપવામાં આવ્યું છે)
• الْجِبْتِ: જિબ્તિ — એટલે કે દેવ સિવાય જેની પૂજા થાય તે બધું, જેમ કે મૂર્તિઓ, શેતાન, જાદુ વગેરે
• الطَّاغُوتِ: તાગૂત — એટલે કે અલ્લાહ સિવાયની પૂજાનો બધો સામાન અને બળવાની શક્તિઓ
• أَهْدَىٰ: વધુ સીધો, વધુ સાચો, વધુ યોગ્ય
• سَبِيلًا: રસ્તો, માર્ગ, દીન

આયતનો તફસીર:

શું તમે એ લોકોના હાલ પર ધ્યાન નહીં આપ્યું, જેમને કિતાબનું જ્ઞાન આપવામાં આવ્યું હતું? તેઓ અલ્લાહ સિવાયની જે વસ્તુઓની પૂજા થાય છે — જેમ કે મૂર્તિઓ, શેતાન અને બળવાની ખોટી શક્તિઓ — તે બધા પર ઈમાન લાવે છે. વધુ તો એ કે તેઓ કાફિરોને કહે છે કે તમારો રસ્તો મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ) અને તેમના સાથીઓના રસ્તા કરતાં વધુ સીધો અને વધુ સાચો છે.

આ આયત એ યહૂદીઓની હાલત પર એક આશ્ચર્યજનક પ્રશ્ન છે, જેમને અલ્લાહે તોરાહનું જ્ઞાન આપ્યું હતું, છતાં તેઓ સત્યથી દૂર થઈ ગયા. તેઓ ફક્ત ખોટા દેવો પર જ ઈમાન ન લાવ્યા, પરંતુ મુશરિકો (મક્કાના કાફિરો) સાથે મેળાપીપણું કરવા માટે એટલા હદય સુધી પહોંચી ગયા કે તેમણે સ્પષ્ટ કહી દીધું કે કાફિરોનો માર્ગ ઈમાનવાળાઓના માર્ગ કરતાં વધુ સાચો છે. આ એક એવી ઘોષણા હતી જે દર્શાવે છે કે કેવી રીતે જ્ઞાનનો દુરુપયોગ અને સ્વાર્થ માણસને સત્યથી અંધ કરી શકે છે. તેઓ જાણતા હતા કે સત્ય શું છે, પરંતુ દુન્યવી ફાયદા અને દુશ્મનીના કારણે તેઓએ જાણી જોઈને ખોટાને સાચું કહી દીધું.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. જ્ઞાન સાથે અમલ જરૂરી છે: ફક્ત કિતાબનું જ્ઞાન હોવું પૂરતું નથી; જ્ઞાન પ્રમાણે અમલ કરવો અને સત્યને સ્વીકારવું જરૂરી છે. જ્ઞાન હોવા છતાં જે સત્યથી ભટકી જાય, તેની હાલત ખૂબ ખરાબ છે.
2. સ્વાર્થ અને દુન્યવી લાભ સત્યથી દૂર કરે છે: જ્યારે માણસ દુન્યવી ફાયદા, સત્તા કે દુશ્મનીને કારણે સત્યને છોડી દે છે, ત્યારે તે ખોટાને પણ સાચું કહેવા લાગે છે. આ આયત આવા વલણથી બચવાની ચેતવણી આપે છે.
3. ઈમાન અને કુફ્ર વચ્ચેનો ફરક સ્પષ્ટ છે: ઈમાનવાળાઓનો માર્ગ જ સાચો અને સીધો છે. કાફિરોનો માર્ગ ભલે દુન્યવી દૃષ્ટિએ શક્તિશાળી