نساء سۈرىسى — ئايەت 77

1) كەلىمە ئىزاھاتى

• كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ: قوللىرىڭلارنى تۇتۇڭلار، يەنى ئۇرۇش قىلماڭلار.
• كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ: ئۇلارغا ئۇرۇش پەرز قىلىندى.
• يَخْشَوْنَ النَّاسَ: كىشىلەردىن قورقىدۇ.
• لَوْلَا أَخَّرْتَنَا: بىزنى نېمىشقا كېچىكتۈرمىدىڭ؟
• مَتَاعُ الدُّنْيَا: دۇنيا مەنپەئىتى، دۇنيا لەززىتى.
• فَتِيلًا: خۇرما ئۇرۇقىنىڭ ئىچىدىكى ئىنچىكە يىپتەك نەرسە، يەنى ئەڭ كىچىك مىقدار.

2) ئايەت تەپسىرى

ئى پەيغەمبەر، سىز ئۇ كىشىلەرنىڭ ھالىنى بىلمىدىڭىزمۇ؟ ئۇلارغا ئىلگىرى: «قوللىرىڭلارنى تۇتۇڭلار، ئۇرۇش قىلماڭلار، نامازنى ئوقۇڭلار ۋە زەكاتنى بېرىڭلار» دېيىلگەن ئىدى. ئۇ چاغدا ئۇلار ئۇرۇشنى تەلەپ قىلىپ، ئۇرۇش پەرز قىلىنىشىنى ئارزۇ قىلغان ئىدى. ئەمما ئۇلار مەدىنىگە ھىجرەت قىلىپ، ئىسلام دىنى كۈچلەنگەندىن كېيىن، ئۇرۇش پەرز قىلىنغان ۋاقىتتا، ئۇلارنىڭ ئارىسىدىكى بىر گۇرۇھ كىشىلەرنىڭ ھالى ئۆزگىرىپ كەتتى. ئۇلار مەككە مۇشرىكلىرىدىن خۇددى ئاللاھتىن قورققاندەك، ھەتتا ئۇنىڭدىنمۇ قاتتىق قورقتى. ئۇلار: «ئى رەببىمىز، نېمىشقا بىزگە ئۇرۇشنى پەرز قىلدىڭ؟ بىزنى يېقىن بىر ۋاقىتقىچە كېچىكتۈرۈپ تۇرمىدىڭ؟» دېدى. ئۇلار دۇنيا ھاياتىنىڭ لەززىتىگە بېرىلىپ، ئۇرۇشتىن قېچىشنى خالىدى. ئى پەيغەمبەر، ئۇلارغا ئېيتىڭ: «دۇنيا مەنپەئىتى ئاز ۋە تېز ئۆتۈپ كېتىدۇر. ئاخىرەت بولسا تەقۋادار بولغان كىشىلەر ئۈچۈن ئەڭ ياخشى ۋە ئەڭ باقىيدۇر. ئاللاھ سىلەرگە ھېچقانداق زۇلۇم قىلمايدۇ، ھەتتا خۇرما ئۇرۇقىنىڭ ئىچىدىكى ئىنچىكە يىپتەك ئازغىنە ياخشىلىقىڭلارمۇ كېمەيتىلمەيدۇ.»

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىنسان ئۆزى تەلەپ قىلغان نەرسە پەرز بولغاندا، ئۇنىڭ مەسئۇلىيىتىنى سەمىمىي ئادا قىلىشى كېرەك. دۇنيا ھاياتى قىسقا ۋە ئۆتكۈنچى، ئاخىرەت بولسا مەڭگۈلۈك ۋە ئەڭ ياخشىدۇر. ئاللاھ تائالا ھېچكىمگە زۇلۇم قىلمايدۇ، ھەر بىر ياخشى ئەمەلنىڭ مۇكاپاتىنى تولۇق بېرىدۇ. شۇڭا بىز دۇنيا لەززەتلىرىگە ئالدانماي، ئاخىرەتنى ئۈمىد قىلىپ، تەقۋادارلىق بىلەن ياشىشىمىز ۋە ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى خۇشاللىق بىلەن ئادا قىلىشىمىز كېرەك. ئىسلام دىنى بىزنى جاپا-مۇشەققەتتىن قورقماي، سەۋر-تاقەت بىلەن ھەق يولىدا مۇستەھكەم تۇرۇشقا چاقىرىدۇ.