સૂરા અન-નિસા — આયત 99

1. શબ્દોના અર્થ:

• فَأُولَٰئِكَ — તો આ લોકો
• عَسَى — આશા છે, સંભવ છે (અહીં અલ્લાહ તરફથી નિશ્ચિત વચનનો અર્થમાં)
• أَن يَعْفُوَ — કે તે માફ કરે
• عَنْهُمْ — તેમને
• عَفُوًّا — ખૂબ માફ કરનાર
• غَفُورًا — ખૂબ ક્ષમા આપનાર

1. આયતની તફસીર:

આ આયત પહેલાંની આયતોના સંદર્ભમાં છે, જ્યાં એવા લોકો વિશે વાત થઈ છે જેઓ ઈમાન લાવ્યા પછી હિજરત કરી શકતા નથી અને જુલમ સહન કરે છે. તેમને ઠપકો આપવામાં આવ્યો છે. પરંતુ આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા એક મહત્વપૂર્ણ અપવાદ જણાવે છે:

જે લોકો નબળા છે — પુરુષો, સ્ત્રીઓ કે બાળકો — જેઓ પાસે ન તો જુલમ સામે લડવાની શક્તિ છે, ન તો છુટકારો મેળવવાનો કોઈ રસ્તો શોધી શકે છે, તેમની પાસે કોઈ ઉપાય નથી — તો આવા લોકો માટે અલ્લાહ તઆલા પોતાની રહેમત અને લુત્ફથી માફી આપવાની આશા છે. અલ્લાહ તઆલા તેમના હાલતને સારી રીતે જાણે છે અને તેમની મજબૂરીને સમજે છે. અલ્લાહ તઆલા હંમેશાથી ખૂબ માફ કરનાર અને ખૂબ ક્ષમા આપનાર છે — તે પોતાના બંદાઓની ભૂલોને માફ કરે છે અને જે તૌબા કરે તેની ક્ષમા આપે છે.

1. આયતમાંથી ફાયદા:

• અલ્લાહ તઆલા તેના બંદાઓની મજબૂરી અને નબળાઈને સમજે છે — તે કોઈને તેની શક્તિની બહારની જવાબદારી નથી ઢાલતો.
• જે લોકો પરિસ્થિતિના કારણે કોઈ સારું કામ કરી શકતા નથી, તેમના માટે અલ્લાહની રહેમતની આશા છે — આ અલ્લાહની અપાર કૃપા દર્શાવે છે.
• અલ્લાહ "અફુવ્વ" (ખૂબ માફ કરનાર) અને "ગફૂર" (ખૂબ ક્ષમા આપનાર) છે — તે દરેકને માફ કરવા તૈયાર છે, ખાસ કરીને જે નબળા અને લાચાર હોય.
• આ આયત આપણને શીખવે છે કે નિરાશ ન થવું — અલ્લાહની રહેમત દરેક જગ્યાએ પહોંચે છે, અને તે પોતાના બંદાઓને તેમની ક્ષમતા પ્રમાણે જ જવાબદાર ઠેરવે છે.
• આ આયત દર્શાવે છે કે ઈસ્લામ એક એવો ધર્મ છે જે દયા, ન્યાય અને સમજણ પર આધારિત છે — તે નબળાઓને સજા નહીં, પરંતુ માફી અને રાહત આપે છે.