G'ofir surasi — Oyat 35

Kalimalarning ma'nolari:

• Sulton: hujjat, dalil, isbot.
• Kubura maqtan: g'azab va nafrat jihatidan juda katta bo'ldi.
• Yatba'u: muhr bosadi, yopib qo'yadi.
• Jabbor: o'z zulmi va tajovuzi bilan kishilarni bo'ysundiruvchi, zo'ravon.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o'z oyatlarini va hujjatlarini botil qilish uchun, hech qanday ilmiy dalil va isbotsiz, faqat takabburlik va jaholat bilan bahs-munozara qiluvchi kimsalarni qattiq qoralaydi. Bunday odamlar Allohning kitobidagi oyatlar, payg'ambarlar keltirgan mo''jizalar va aniq dalillarga qarshi chiqib, ularni inkor etishga urinadilar. Ularning bu bahslari hech qanday asosga ega emas, chunki ular o'zlarining da'volarini tasdiqlovchi bironta ham hujjat keltira olmaydilar.

Bunday munozara va jadallashish Alloh nazdida ham, mo'minlar nazdida ham nihoyatda yomon va nafratlangan ishdir. Chunki bu ish kibr-u havodan, haqiqatni tan olmaslikdan kelib chiqadi. Alloh taolo xuddi shunday qilib, o'zini haqdan yuqori tutadigan, takabburlik qiladigan va odamlarga zulm qiluvchi har bir qalbning ko'zini haqiqatga yopib qo'yadi. Ya'ni, ularning qalblariga muhr bosadi, shunda ular endi hech qachon hidoyat topmaydilar, na to'g'ri yo'lni ko'radilar, na yaxshilikka erishadilar. Bu ularning o'zlarining yomon xulq-atvorlari va haqdan yuz o'girishlarining natijasidir.

Foydalar:

• Ilmsiz va dalilsiz bahs-munozara qilish — katta gunoh bo'lib, insonni Allohning rahmatidan yiroqlashtiradi va mo'minlar nazdida ham xo'r qiladi.
• Takabburlik va zulm — qalbni o'ldiradigan, uni haqiqatni qabul qilishdan mahrum qiladigan eng yomon xislatlardir.
• Alloh taolo insonni o'zi tanlagan yo'lning oqibatiga qoldiradi; kim haqdan bosh tortsa, uning qalbi muhurlanib, hidoyatdan mahrum bo'ladi.
• Mo'min kishi har doim ilmiy dalil va hujjatlarga asoslanib gapirishi, haqni tan olishi va kamtarin bo'lishi lozim.