Гафир сүрәсе — Аять 49

Сүзләрнең мәгънәләре:

• خَزَنَةَ جَهَنَّمَ — Җәһәннәм (тамуг) сакчылары булган фәрештәләр.
• يُخَفِّفْ — җиңеләйтсен, киметсен.
• يَوْمًا — бер көнлек (яки бер көн чамасы вакыт).

Аять тәфсире:

Ул көнне Җәһәннәм әһелләре — башлыклары да, иярченнәре дә, барлык газип ителүчеләр — үзләренә бик каты ґәзаб иңгәнен күреп, инде аннан чыгу юлы юклыгына, дөньяга кире кайтып тәүбә итү мөмкинлеге булмавына төшенгәч, алар тамуг сакчылары — зәбәниләр фәрештәләренә мөрәҗәгать итеп әйтәләр: "Сез Раббыбызга дога кылыгыз, безнең өчен шәфәгатьче булыгыз, Ул безгә рәхим кылып, бу мәңгелек ґәзабның бер генә көнен җиңеләйтсен, аз гына булса да ял бирсен иде". Алар ґәзабның бер генә көнгә киметелүен сорыйлар, чөнки аларга бу ґәзаб чиксез озын һәм мәңгелек булып тоела, хәтта бер көнлек җиңеллек тә алар өчен зур рәхәтлек булыр иде.

Ләкин бу сораулары кире кагылачак, чөнки алар дөньяда ук Аллаһның рәхмәтеннән өмет өзгәннәр, ґәзабка лаек булганнар. Аларның бу ялварулары ґәзабны җиңеләйтмәячәк, киресенчә, аларның хәсрәтен арттырачак.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Дөньядагы һәрбер авырлыкка, сынауга сабыр итәргә һәм Аллаһның рәхмәтеннән өмет өзмәскә кирәк. Ґәзабның иң кечкенә чагы да — ул Аллаһтан ераклыкның нәтиҗәсе.
2. Аллаһның рәхмәте һәм ярлыкавы бик зур, аның ишеге һәрвакыт ачык. Кеше гөнаһларына тәүбә итеп, Аллаһка кайтканы хәерле, чөнки ахирәттәге ґәзабтан котылу өчен дөньядагы гомер — бердәнбер мөмкинлек.
3. Бу аять кешеләрне Аллаһның ґәзабыннан куркытып, аның рәхмәтенә өмет итәргә өнди. Мөэмин кеше дөньяда ук Аллаһка дога кылып, аның ярлыкавын сорарга тиеш, чөнки ахирәттә дога кылуның файдасы булмаячак.
4. Җәһәннәм сакчыларына дога кылуның файдасыз булуы — Аллаһтан башкага ялваруның, аның хозурында башкаларны шәфәгатьче итүнең дөрес юл түгеллеген күрсәтә. Дога кылу да, шәфәгать сорау да тик Аллаһтан гына соралырга тиеш.