Fussilət surəsi — Ayə 49

Sözlərin izahı:

• يَسْأَمُ (yəs'əmü): Usanmaq, bezmək, təkrarlamaqdan yorulmaq.
• دُعَاءِ الْخَيْرِ (duəi'l-xeyr): Xeyir istəmək; dünya nemətləri — sağlamlıq, mal-dövlət, övlad və s. diləmək.
• مَسَّهُ (məssəhu): Ona toxundu, ona yetişdi, onu haqladı.
• الشَّرُّ (əş-şər): Şər, pislik; burada yoxsulluq, xəstəlik, çətinlik kimi bəlalar nəzərdə tutulur.
• يَؤُوسٌ (yəusün): Çox ümidsiz olan, ümidini tez itirən.
• قَنُوطٌ (qənütün): Rəhmətdən tamamilə ümidini kəsən, Allaha yaxşı zənn etməyən.

Ayənin təfsiri:

İnsan elə bir təbiətə malikdir ki, Allahdan dünya nemətlərini — sağlamlıq, bol ruzi, övlad, rahatlıq — istəməkdən heç vaxt usanmır. Bu istək onun qəlbində dayanmadan təzələnir, dilindən düşmür. Lakin bəla və çətinlik — yoxsulluq, xəstəlik, sıxıntı — ona üz verdikdə dərhal ümidsizliyə qapılır, Allahın rəhmətindən, lütfündən və köməyindən tamamilə ümidini kəsir, sanki bir daha yaxşılıq görməyəcəyini zənn edir.

Bu, insanın zəif təbiətinin təzahürüdür. Bolluqda Allaha yönəlir, çətinlikdə isə Onun hikmətinə və rəhmətinə güvənməyi unudur. Halbuki mömin üçün doğru yol budur ki, həm nemət vaxtı şükür etsin, həm də bəla vaxtı səbir edib Allaha ümidini saxlasın. Çünki Allahın rəhməti genişdir, hər çətinliyin ardınca bir asanlıq vardır. Bəla, əslində, qulun səbrini və imanını sınayan bir imtahandır; ümidsizliyə qapılmaq isə Allahın sonsuz mərhəmətini kiçik görmək deməkdir.

Ey insan! Səni yaradan Rəbbin sənə ən yaxın olan, dualarını eşidən və sənə rəhm edəndir. Ondan heç vaxt ümidini kəsmə, çünki Onun xəzinəsi sonsuzdur, rəhməti hər şeyi əhatə edir. Allahın rəhmətindən yalnız kafirlər ümidini kəsər. Sən isə ümidini Ona bağla, həm bolluqda, həm darlıqda Ona sığın — belə etsən, qəlbin rahatlıq tapar və Rəbbinin yardımı sənə yetər.