Fussilət surəsi — Ayə 50

Sözlərin izahı:

• أَذَقْنَاهُ (əzəqnahu): Ona daddırdıq, yəni ona bir nemət bəxş etdik.
• ضَرَّاء (dərra): Zərər, xəstəlik, yoxsulluq kimi ağır vəziyyət.
• لَيَقُولَنَّ (ləyəqulənnə): Mütləq deyəcək.
• السَّاعَة (əs-saə): Qiyamət saatı.
• الْحُسْنَى (əl-hüsnə): Ən gözəl olan, yəni Cənnət.
• غَلِيظ (ğəliyz): Çox şiddətli, ağır.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala insanın təbiətindəki bir zəifliyi bizə göstərir. Belə ki, insan ağır bir bəla, xəstəlik və ya yoxsulluqdan sonra Allahın ona bəxş etdiyi sağlamlıq, genişlik və nemətə qovuşduqda dərhal şükür etmək əvəzinə təkəbbürə qapılır və deyir: “Bu mənə məxsusdur, mən buna layiqəm, öz zəhmətimlə qazanmışam.” O, bu neməti Allahın lütfü kimi qəbul etmir, öz gücünə və bacarığına bağlayır.

Sonra isə daha dərin bir küfrə düşərək deyir: “Mən Qiyamətin qopacağını zənn etmirəm.” Yəni o, Allahın hüzurunda hesaba çəkiləcəyini inkar edir. Üstəlik, əgər Qiyamət qopsa və o, Rəbbinə qaytarılsa belə, yenə də özünü haqlı sanaraq deyir: “Mütləq mənim üçün Rəbbimin yanında ən gözəli — Cənnət vardır.” O, bunu istehza ilə deyir, sanki dünyada nemətə layiq olduğu kimi axirətdə də nemətə layiq olduğunu iddia edir. Halbuki bu, sadəcə bir aldanma və qürurdan başqa bir şey deyil.

Allah-Təala isə buyurur: Biz o kafirlərə etdikləri əməlləri mütləq xəbər verəcəyik və onlara çox şiddətli bir əzab daddıracağıq. Yəni onların bu təkəbbürü, şükürsüzlüyü və Qiyaməti inkar etmələri boş yerə getməyəcək; hər bir əməlin hesabı veriləcək və onlar əməllərinin ağır nəticəsini görəcəklər.

Dərs və nəsihət:

Bu ayə bizə xatırladır ki, insan başına gələn hər bir yaxşılığı Allahın lütfü kimi qəbul etməli, şükür etməli və Qiyamət gününə yəqinliklə inanmalıdır. Nemətə qovuşduqda təkəbbürə qapılmaq, “bu mənim haqqımdır” deyib Allaha şükür etməmək, insanı küfrə və əbədi ziyana aparan yollardan biridir. Gəlin hər bir nemətə görə Allaha şükür edək, çünki şükür nemətin davam etməsinə və artmasına səbəb olur. Unutmayaq ki, dünya nemətləri müvəqqətidir, əsl gözəllik isə Allaha iman edib yaxşı əməllər işləyənlərin axirətdə qovuşacağı Cənnətdir.