سوره زخرف — آیه 53

معانی کلمات:

• أَسْوِرَةٌ: جمع «سِوار» (بر وزن کتاب) به معنای دستبند است. در عرف عرب، دستبندهای طلا نشانهٔ بزرگی و ریاست بود و بر دست افراد برگزیده میانداختند.
• مُقْتَرِنِينَ: از ماده «قرن» به معنای پشت سر هم آمدن و همراه بودن است؛ یعنی فرشتگانی که یکی پس از دیگری میآیند و همراه او هستند.

تفسیر آیه:

فرعون و اطرافیانش برای انکار رسالت موسی علیهالسلام و تحقیر او، چنین گفتند: «چرا اگر موسی راست میگوید که فرستادهٔ پروردگار جهانیان است، دستبندهایی از طلا بر او افکنده نشده است؟» زیرا در سنت آن زمان، وقتی میخواستند کسی را به بزرگی و فرمانروایی برسانند، دستبندهای طلا بر دستانش میانداختند و نشانهٔ مقام او میکردند. آنان میگفتند: اگر موسی واقعاً از سوی خدا آمده بود، باید چنین نشانههای ظاهری و دنیایی بر او نازل میشد. همچنین گفتند: «یا چرا فرشتگانی همراه او نیامدهاند که پشت سر هم و همراه یکدیگر بیایند و صداقت او را گواهی دهند؟» این سخنان از سر عناد و انکار بود، نه از روی طلب حقیقت؛ زیرا آنان به دنبال نشانههای مادی و ظاهری بودند و نمیخواستند به معجزات روشنی که موسی علیهالسلام ارائه کرده بود، ایمان بیاورند.

فواید و پیامهای آیه:

1. معیار حق، نشانههای ظاهری و دنیایی نیست: انسان نباید صدق و حقانیت پیامها را تنها با معیارهای مادی و دنیوی بسنجد؛ چهبسا پیامبران و اولیای خدا در ظاهر ساده و بیآلایش باشند، اما حقیقت آنان عظیم باشد.
2. دشمنان حق همواره بهانهجویی میکنند: کافران و مخالفان، برای فرار از پذیرش حق، بهانههای مختلفی میآورند و هرگز از این کار دست نمیکشند، حتی اگر معجزات آشکار ببینند.
3. سنت خداوند بر ارسال پیامبران بهصورت بشر عادی است: خداوند حکیم، پیامبران را بهصورت انسانهای عادی میفرستد تا مردم بتوانند از آنان بیاموزند و الگو بگیرند؛ نه اینکه پیامبران با ظواهر اشرافی و فرشتگان همراه بیایند.
4. ایمان واقعی، مبتنی بر تفکر و تدبر است: انسان باید با عقل و اندیشه، معجزات و دلایل روشن را بررسی کند و به آنها ایمان آورد، نه اینکه در پی نشانههای مادی و تشریفاتی باشد که هیچ ارزش حقیقی ندارند.