Zuxruf surəsi — Ayə 53

Sözlərin izahı:

• فَلَوْلَا (fə-ləvla): "Məgər... olmalı deyildimi?", "kaş ki... olsaydı" mənasında təşviq və təəccüb bildirən bir ifadədir. Burada Fironun tələbini və inadını göstərir.
• أُلْقِيَ (ulqiyə): "Atılardı", "verilərdi", "bəxş edilərdi" deməkdir.
• أَسْوِرَةٌ (əsvirə): "Əsvirə" sözü "sivar" (bilək üzüyü) sözünün cəmidir. Qədimdə bir hökmdar bir adamı özünə yaxın vəzir və ya rəis təyin etdikdə ona qızıl bilək üzükləri taxırdı. Bu, şərəf və hörmət nişanəsi idi.
• مُقْتَرِنِينَ (muqtərinin): "Bir-birinə qoşulmuş", "sıra ilə bir-birini izləyən", "yan-yana gələn" mənasındadır.

Ayənin təfsiri:

Firon, özünü tanrı yerinə qoyan təkəbbürlü bir hökmdar idi. O, Musanın (əleyhissəlam) həqiqi peyğəmbər olduğunu qəbul etmək istəmirdi və camaatını çaşdırmaq üçün əsassız bəhanələr axtarırdı. Bu ayədə onun dilindən belə bir tələb səslənir: "Əgər Musa həqiqətən Rəbbinin elçisidirsə, bəs nə üçün ona qızıl bilək üzükləri verilmədi? Axı biz bir adamı özümüzə yaxın edəndə ona qızıl üzüklər taxırıq. Yaxud nə üçün mələklər bir-birinin ardınca onunla birlikdə gəlib onun doğru danışdığına şahidlik etmirlər?"

Firon bununla iki şeyi nəzərdə tuturdu: Birincisi, dünyəvi şərəf və səltənət nişanələri — guya peyğəmbər olsaydı, ona da qızıl bəzəklər verilərdi. İkincisi, gözə görünən mələklərin onunla birlikdə gəlməsi — guya bunlar onun peyğəmbərliyinin açıq sübutu olardı.

Lakin Fironun bu tələbi batil və əsassız idi. Çünki peyğəmbərlik dünyəvi zinətlərlə, qızıl üzüklərlə ölçülməz. Allahın elçisinin doğruluğu onun gətirdiyi açıq-aydın möcüzələrlə, saleh əməlləri və doğru çağırışı ilə bilinir. Musa (əleyhissəlam) Fironun qarşısında ən böyük möcüzələri göstərmişdi: əsası ilan olmuş, əli nur saçmışdı. Bunlar qızıl üzüklərdən qat-qat üstün və aydın dəlillər idi. Firon isə inadkarlıq edərək bu dəlilləri görməməzliyə vurur, öz təkəbbürünü davam etdirirdi.

Bu ayə bizə öyrədir ki, iman gətirmək üçün bəhanə axtarmaq, dəlilləri qəsdən görməməzliyə vurmaq insanı yalnız ziyana aparır. Allahın ayələri aydındır; ağıl sahibi olan kəs onları dərk edər. Quranın çağırışı isə təmiz və asandır: Rəbbini tanı, Ona təslim ol və əbədi xoşbəxtliyə qovuş. Firon kimi inadkarlıq edib dünyanın keçici zinətlərinə aldanmaq isə insanı həqiqətdən uzaqlaşdırar. Gəl, qəlbinin qapısını haqqa aç, çünki hidayət yalnız Allahın əlindədir və O, səmimi qəlbdən istəyənə doğru yolu göstərər.