Аз-Зухруф сүрөсү — Аят 53

1. Сөздөрдүн мааниси:

• فَلَوْلَا: "эмне үчүн... эмес", "болбодубу" деген мааниде — бир нерсени талап кылуу жана айыптоо үчүн колдонулат.
• أَسْوِرَةٌ: "асыра" сөзүнүн көптүк түрү — билекке тагылган алтын билерик.
• مُقْتَرِنِينَ: "муктаринин" — бири-бирине кошулуп, катары менен келгендер, ээрчишкендер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Фараон өз элине Мыса пайгамбарды (алайхис-салам) жалганга чыгарууну жана ага каршы чыгууну буйруп, мындай деди: эгер Муса чын эле Раббиси тараптан жиберилген элчи болсо, анда ага эмне үчүн алтын билериктер тагылбайт? Же болбосо, анын чындыгын тастыктап, ага күбө болуу үчүн периштелер аны менен кошо, бири-бирине кошулуп, катары менен келишпейби?

Фараон бул сөздөрү менен Мусанын пайгамбарлыгын жокко чыгарууну каалады. Ал өз элинин арасында кадыр-барктуу адамдарга алтын билерик тагып, алтын шакек кийгизип, ошону менен аларды башчы кылып дайындашчу. Ошондуктан ал: "Эгер Муса чын эле пайгамбар болсо, ага да ушундай алтын билериктер берилип, анын кадыры көрүнмөк" — деп ойлогон. Же болбосо, периштелер аны менен кошо келип, анын чындыгына күбө болушмак. Бирок Фараондун бул талабы акыйкатты издөө эмес, текебердиктен жана өжөрлүктөн улам айтылган жалган шылтоо эле. Ал эч качан ыйман келтирүүнү каалаган эмес, тескерисинче, далилдерди четке кагып, өзүнүн бийлигин жана даңкын сактап калууну көздөгөн.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят бизге акыйкатты кабыл кылууда текебердиктен жана өзүмчүлдүктөн ары болуу керектигин үйрөтөт. Фараон сыяктуу дүйнөлүк даңк-даражага алданып, акыйкатты четке кагуу адашууга алып барат.
• Аллах Таала пайгамбарларын далил-белгилер менен колдойт, бирок адамдардын талап кылган ар кандай сезимдик же материалдык белгилер аркылуу эмес, акыл жана вахий аркылуу ыйманга чакырат. Ыйман — жүрөктүн иши, ал сырткы кооздуктарга же байлыкка байланбайт.
• Ислам дини акыйкатты издөөгө, ой жүгүртүүгө жана далилдерди кабыл алууга чакырат. Ал эми текебердик жана өжөрлүк адамды туура жолдон тосот.
• Бул аят ошондой эле Аллахтын элчилерине болгон ишенимдин сырткы белгилерге эмес, алар алып келген акыйкаттын маңызына негизделиши керектигин көрсөтөт. Ошондуктан биз пайгамбарлардын үммөтү катары акыйкатты жүрөгүбүз менен кабыл алып, ага бекем бекем ишенишибиз керек.