Duxan surəsi — Ayə 32

Sözlerin izahı:

• وَلَقَدِ اخْتَرْنَاهُمْ: “And olsun ki, Biz onları seçdik.” Burada “onlar” dedikde İsrail oğulları nəzərdə tutulur.
• عَلَىٰ عِلْمٍ: “Bir elm üzərində” — yəni Allah onların halını bilərək, hikmətlə seçmişdir.
• عَلَى الْعَالَمِينَ: “Aləmlərə” — burada onların dövründəki xalqlara üstünlük verilməsi nəzərdə tutulur.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə buyurur ki, İsrail oğullarını Öz elmi əsasında, hikmətlə seçib üstün etmişdir. Bu seçim təsadüfi deyildi; Allah onların keçmişini, halını və gələcəyini bilirdi. Onları öz dövrlərindəki digər xalqlardan üstün etdi. Bu üstünlüyün əsas səbəbi onların arasından çoxlu peyğəmbərlərin göndərilməsi və onlara verilən ilahi nemətlər idi.

Lakin bu üstünlük onların irqi və ya nəsli bir üstünlüyü deyildi. Bu, Allahın hikmətinə əsaslanan müvəqqəti bir seçim idi. Onların arasından Musа (ə.s.), Harun (ə.s.), Davud (ə.s.), Süleyman (ə.s.) kimi böyük peyğəmbərlər gəldi və onlara Tövrat nazil oldu. Bu nemətlər onların dövründəki digər xalqlara nisbətən onları fərqləndirdi.

Bu ayə bizə öyrədir ki, həqiqi üstünlük nəsildə, soyда və ya malda deyil, Allahın seçimi və ilahi hidayətdədir. Allah kimə istəsə peyğəmbərlik və kitab verər. İsrail oğullarına verilən bu üstünlük onlara bir imtahan idi. Onlar bu nemətə şükür etməli və peyğəmbərlərə tabe olmalı idilər. Nəticədə isə onların bir çoxu bu yoldan azdı və ilahi əzaba düçar oldu.

Ey insan! Bu ayədən ibrət götür. Allahın seçimi və hidayəti ən böyük nemətdir. Bu nemətin qədrini bil və səni yaradan Rəbbinə şükür et. Unutma ki, həqiqi üstünlük yalnız təqva və saleh əməllərdədir. Allahın seçdiyi yolda getmək, Onun kitabına və peyğəmbərinə tabe olmaq ən şərəfli yoldur. Bu yolda sənə verilən hər bir nemət, əslində sənin üçün bir imtahandır. Onu yaxşı işlərdə istifadə et ki, həm dünyada, həm də axirətdə uğur qazanasan.