Ад-Духан сүрәсе — Аять 36

Сүзләрнең мәгънәләре:

• «فَأْتُوا» — китерегез, алып килегез.
• «بِآبَائِنَا» — безнең ата-бабаларыбызны (үлгәннәрне).
• «إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ» — әгәр сез дөрес сөйләүчеләрдән булсагыз.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә Мәккә мөшрикләренең тагын бер ялган сүзләрен, мәсхәрә кылуларын сөйли. Алар пәйгамбәргә һәм аның иярченнәренә әйтәләр: «Әгәр сез дөрес сөйлисез икән — Аллаһы үлекләрне каберләрдән терелтеп чыгарачак дип ышандырасыз икән — ул чакта безнең үлгән ата-бабаларыбызны терелтеп алып килегез!» Алар моның белән үлемнән соң терелүне инкяр итәләр һәм, үлекләрне терелтә алмагач, пәйгамбәрнең ялганчы икәнен исбатларга телиләр. Ләкин аларның бу таләбе — урынсыз һәм мәгънәсез, чөнки Аллаһының кодрәте чиксез, ә кыямәт көне билгеләнгән вакытта булачак, кешеләрнең теләге буенча түгел. Аларның бу сүзләре — үҗәтлек һәм хакны инкяр итү, чөнки алар үзләре дә аңлыйлар: үлекләрне терелтү — Аллаһының эше, һәм ул үзе билгеләгән вакытта гына булачак.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Кәферләрнең һәрвакыт мәсхәрә итү юлы белән хакны кире кагарга тырышулары — аларның имансызлыгы һәм үҗәтлеге аркасында.
• Үлемнән соң терелү — Аллаһының кодрәте белән булачак хакыйкать, һәм ул кешеләрнең теләгенә бәйле түгел, бәлки Аллаһы билгеләгән вакытта булачак.
• Мөэмин кеше Аллаһының вәгъдәсенә ышанырга тиеш һәм мөшрикләрнең мәсхәрәләренә игътибар итмәскә, чөнки аларның сүзләре — наданлыктан килә.
• Бу аять безгә кыямәт көненә ышанырга һәм ул көнгә әзерләнергә өйрәтә, чөнки ул — һәркем өчен хакыйкать, һәм анда һәркем үз гамәлләре өчен җавап бирәчәк.