سوره دخان — آیه 36

معانی کلمات:

• «فَأْتُوا»: بیاورید، حاضر کنید.
• «بِآبَائِنَا»: پدران ما (که مرده‌اند).
• «صَادِقِینَ»: راستگویان.

تفسیر آیه:

مشرکان قریش که منکر معاد و رستاخیز بودند، با استهزا و انکار به پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) و مؤمنان می‌گفتند: «اگر راست می‌گویید که خداوند مردگان را زنده می‌کند و آنان را برای حساب و جزا برمی‌انگیزد، پس پدران ما را که سال‌ها پیش مرده‌اند، زنده کنید و نزد ما بیاورید تا ما نیز به این ادعای شما یقین پیدا کنیم.» این سخن آنان از روی عناد و لجاجت بود، نه از روی طلب حقیقت؛ زیرا آنان با دیدن معجزات فراوان باز هم ایمان نمی‌آوردند و به دنبال بهانه‌ای برای انکار حق بودند. آنان می‌خواستند با این درخواست نامعقول، پیامبر را در تنگنا قرار دهند و رسالت او را زیر سؤال ببرند، غافل از اینکه زنده کردن مردگان در دنیا سنت همیشگی خداوند نیست و این امر در قیامت و به صورت عمومی و برای حسابرسی نهایی انجام خواهد شد، نه بر اساس خواسته و هوس افراد.

فواید و پیام‌های آیه:

1. ایمان به معاد و رستاخیز از اصول بنیادین دین اسلام است و انکار آن، نشانه جهل و عناد است.
2. درخواست معجزه‌های غیرعادی و خارج از سنت الهی، نشانه عدم صداقت در طلب حق است؛ انسان حقیقت‌جو باید با دیدن نشانه‌های روشن، ایمان بیاورد.
3. خداوند حکیم است و کارهایش را بر اساس مصلحت انجام می‌دهد؛ زنده کردن مردگان در قیامت برای عدالت و جزاست، نه برای تفریح و آزمون.
4. قرآن کریم ما را به تفکر در نظام آفرینش و نشانه‌های توحید دعوت می‌کند تا با بصیرت، راه حق را برگزینیم و گرفتار لجاجت و انکار نشویم.
5. مؤمن باید در برابر سخنان تمسخرآمیز مخالفان، صبور و استوار باشد و بداند که خداوند در نهایت، حق را یاری می‌کند و باطل را نابود می‌سازد.