Duxan surəsi — Ayə 36

Sözlərin izahı:

• فَأْتُوا — "gətirin" deməkdir; burada tələb və çağırış mənasını daşıyır.
• آبَائِنَا — "atalarımız" deməkdir; keçmişdə vəfat etmiş əcdadları bildirir.
• إِن كُنتُمْ — "əgər siz... olsanız" mənasını verən şərt ifadəsidir.
• صَادِقِينَ — "doğru danışanlar" deməkdir; sözü həqiqətə uyğun olanlar.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə, haqqı inkar edənlərin dirilişə qarşı çıxaraq irəli sürdükləri səfeh bir tələbi əks etdirir. Onlar deyirdilər: "Ey Muhəmməd, sən və sənin ardıcılların iddia edirsiniz ki, ölülər yenidən dirildiləcək və hesaba çəkiləcək. Əgər bu sözünüzdə doğrusunuzsa, onda bizim ölmüş atalarımızı dirildib gətirin, onları bizə canlı halda göstərin!"

Onlar bunu istehza və inadkarlıqla deyirdilər. Halbuki onların bu tələbi batil bir mübahisədən başqa bir şey deyildi. Çünki dirilişin vaxtı yalnız Allahın ixtiyarındadır və o, qiyamət günü baş verəcəkdir. Allahın qüdrəti isə hər şeyə çatır — O, ölüləri diriltməyə də qadirdir. Lakin bu, dünyada onların istədiyi kimi, dərhal baş verməyəcəkdir.

Bu ayədən biz öyrənirik ki, iman gətirməyənlər çox vaxt ağılsız bəhanələr və qeyri-mümkün tələblər irəli sürərək haqqı qəbul etməkdən boyun qaçırırlar. Onların məqsədi həqiqəti axtarmaq deyil, yalnız mübahisə etmək və öz inadlarını davam etdirməkdir. Halbuki Allahın vəd etdiyi qiyamət günü mütləq gələcəkdir və o gün heç kim bu dünyadan qaça bilməyəcəkdir.

Ey insan! Bu ayə sənə xatırladır ki, dirilişi inkar etmək və ya onu tələb etmək əvəzinə, ona hazırlıq görmək daha ağıllıdır. Allahın qüdrətini dərk et, Onun vədinə inan və saleh əməllərlə o günə hazırlaş. Çünki o gün gəldiyində heç bir bəhanə, heç bir tələb fayda verməyəcəkdir. Yalnız iman və yaxşı əməllər insana nicat verəcəkdir.