Ад-Духан сүресі — Аят 36

1. Сөздердің мағынасы:

• فَأْتُوا — алып келіңдер, әкеліңдер.
• بِآبَائِنَا — біздің әкелерімізді, яғни өлген ата-бабаларымызды.
• إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ — егер шыншыл болсаңдар, яғни айтқандарың рас болса.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта қиямет-қайымды, өлгеннен кейін қайта тірілуді мойындамаған кәпірлердің талап-тілегі баяндалады. Олар Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) және оның серіктеріне қарата: «Егер сендер айтып жүргендерің шын болса, онда өлген әкелерімізді, ата-бабаларымызды қайта тірілтіп, алдымызға әкеліңдер» деп менменсіп, кекесінмен талап қойды. Олар мұны Алланың өлілерді қайта тірілтіп, есеп-қисап пен жаза үшін қайта жарататыны туралы уәдесін жоққа шығару үшін айтты. Шындығында, олардың бұл талабы — тек қана қырсықтық пен қарсылықтан туған сөз еді, өйткені қайта тірілу белгілі бір уақытта, Алла белгілеген мерзімде болатын нәрсе. Алла Тағала қалаған уақытында барлық өлілерді тірілтіп, әркімге істеген ісіне қарай жазасын немесе сыйын береді. Сондықтан олардың бұл талабы — ақиқатты мойындамай, тек өздерінің қыңырлығын көрсету ғана болатын.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Қиямет күніне және өлгеннен кейін қайта тірілуге деген сенім — иманның маңызды негіздерінің бірі. Бұл сенім адамды жауапкершілікке, әділдікке және жақсылыққа шақырады.
• Ақиқатты жоққа шығарушылар әрдайым дәлелсіз талаптар мен кекесін сөздерге жүгінеді, бірақ бұл олардың адасқандығын одан әрі айқындай түседі.
• Алланың уәдесі — шындық, ол міндетті түрде орындалады, тек өз уақытында. Асықпау, сабыр ету — мүміннің көркі.
• Өлім мен қайта тірілу туралы ой жүгірту адамды дүниеқоңыздықтан, пайдакүнемдіктен сақтандырып, мәңгілік өмірге дайындық жасауға тәрбиелейді.
• Ислам діні адамды ойлауға, дәлелге сүйенуге, әсіресе Алланың құдіреті мен әділдігіне сенуге шақырады. Бұл — жүректі тыныштандырып, өмірге мән беретін ұлы сенім.