Мухаммад сүрөсү — Аят 29

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• أَمْ (ам): «Же болбосо», «же» деген маанидеги байламта. Бул жерде мурунку сүйлөмгө каршы коюу маанисинде келет.
• حَسِبَ (хасиба): «Ойлоду», «деп эсептеди», «күттү» деген мааниде.
• مَرَضٌ (марадун): «Оору». Бул жерде дил оорусу — эки жүздүүлүк, күмөн саноо, ыймансыздык маанисинде колдонулган.
• أَضْغَانَهُمْ (адгаанахум): «Алардын ички кастыктары», «жүрөктөрүндөгү көз артуулары жана кастыктары» дегенди билдирет. «ضِغْن» сөзүнүн көптүк түрү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Жүрөктөрүндө оору — эки жүздүүлүк жана күмөн саноо — бар адамдар, Аллах алардын ичиндеги кастык менен көз артууларын эч качан ачыкка чыгарбайт деп ойлошту беле? Жок, андай эмес. Аллах алардын жүрөктөрүндөгү жашыруун кастыктарын, душмандыктарын сөзсүз ачыкка чыгарат. Муну Аллах аларды сыноолорго, кыйынчылыктарга туш кылуу аркылуу ишке ашырат. Ошентип, чыныгы ыймандуу адам менен жалганчы эки жүздүү адам айырмаланат: ыйманы чың адам сыноодо бекем турат, ал эми эки жүздүү адамдын ички кастыгы, жалгандыгы ачыкка чыгып, башкаларга белгилүү болот. Башкача айтканда, Аллах аларды сыноо аркылуу ички душмандыктарын сыртка чыгарат, натыйжада ыймандуу менен эки жүздүүнүн ортосундагы айырма ачык көрүнөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын илими чексиз: Аллах адамдардын жүрөктөрүндөгү эң жашыруун ойлорду, кастыктарды да билет. Эч нерсе Ага жашыруун калбайт. Бул ыймандуу адамга тынчтык берет: эгер кимдир бирөө сизге каршы ичинде кастык сактап жүрсө, Аллах муну билет жана зарыл учурда аны ачыкка чыгарат.
• Сыноо — ыймандын чыныгы сынагы: Кыйынчылыктар жана сыноолор адамдын ички дүйнөсүн ачат. Чыныгы ыймандуу адам сыноодо сабыр кылып, бекем турат; ал эми эки жүздүү адамдын жалгандыгы ошондо билинет. Бул бизге сыноолорго сабыр кылууну жана аларды ыйманыбызды бекемдөө үчүн мүмкүнчүлүк катары кабыл алууну үйрөтөт.
• Ислам — акыйкат дини: Ислам жалгандыкты жана эки жүздүүлүктү жактырбайт. Ал акыйкатты, чынчылдыкты жана таза жүрөктү талап кылат. Бул аят бизди жүрөгүбүздү таза кармоого, ичибизде кастык, көз артуу жана жалгандык сыяктуу ооруларды алып салууга чакырат.
• Аллахтын хикметүүлүгү: Аллах эч нерсени жөн эле кылбайт. Эки жүздүүлөрдүн ички душмандыктарын ачыкка чыгаруу менен Аллах ыймандууларга алардан этият болууга жол көрсөтөт жана коомду тазалайт. Бул Аллахтын чексиз хикметин жана адилеттигин көрсөтөт.
• Ыймандууларга бекемдик: Бул аят ыймандууларга эки жүздүүлөрдүн аракеттеринен коркпоону, Аллахка таянууну үйрөтөт. Анткени Аллах акыйкатты коргойт жана жалгандыкты ачат.