فتح سۈرىسى — ئايەت 9

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• لِتُؤْمِنُوا: ئىمان كەلتۈرۈشۈڭلار ئۈچۈن، ئىشىنىشىڭلار ئۈچۈن.
• وَتُعَزِّرُوهُ: ئۇنى قوللىشىڭلار، ياردەم بېرىشىڭلار، كۈچلەندۈرۈشۈڭلار. بۇ يەردىكى «ھۇ» ئالماشى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا قايتىدۇ.
• وَتُوَقِّرُوهُ: ئۇنى ئۇلۇغلىشىڭلار، ھۆرمەت قىلىشىڭلار، مۇھەببەت بىلەن ئېزىزلىشىڭلار. بۇمۇ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا قايتىدۇ.
• وَتُسَبِّحُوهُ: ئاللاھنى تەسبىھ قىلىشىڭلار، يەنى ئاللاھنى بارلىق نۇقسانلاردىن پاك دەپ بىلىشىڭلار. بۇ يەردىكى «ھۇ» ئالماشى ئاللاھ تەئالاغا قايتىدۇ.
• بُكْرَةً: ئەتىگەن ۋاقتى، كۈننىڭ بېشى.
• وَأَصِيلًا: كەچقۇرۇن ۋاقتى، كۈننىڭ ئاخىرى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تەئالا بۇ ئايەتتە مۇئمىنلەرگە ئۆزىنىڭ پەيغەمبىرىنى ئەۋەتكەنلىكىنىڭ ھېكمىتىنى بايان قىلىدۇ. ئۇ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئۈممەتكە ئاللاھنىڭ ھۆكۈملىرىنى يەتكۈزىدىغان گۇۋاھچى، ھەقىقەتنى ئوچۇق چۈشەندۈرۈپ بېرىدىغان ئوچۇق بايان قىلغۇچى، ئىتائەت قىلغانلارغا جەننەت بىلەن خۇشخەۋەر بېرىدىغان خۇشبېشارەتچى، ئاسىيلىق قىلغانلارنى دۇنيا ۋە ئاخىرەت ئازابى بىلەن ئاگاھلاندۇرىدىغان ئاگاھلاندۇرغۇچى قىلىپ ئەۋەتتى.

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تەئالا مۇئمىنلەرنى تۆت مۇھىم ئىشقا بۇيرۇيدۇ:

بىرىنچىسى: ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە چىن كۆڭلىدىن ئىمان كەلتۈرۈش. بۇ ئىمان قۇرۇق سۆز بولماستىن، بەلكى قەلبنىڭ چوڭقۇر قاتلاملىرىغا يىلتىز تارتىپ، ئەمەلىي ھاياتتا ئىپادىلىنىدىغان ھەقىقىي ئىشىنىش بولۇشى كېرەك.

ئىككىنچىسى: پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى قوللاش ۋە ئۇنىڭ دىنىنى قوغداش. بۇ ئۇنىڭ سۈننىتىگە ئەمەل قىلىش، ئۇنىڭ تەلىماتلىرىنى تارقىتىش ۋە ئۇنىڭغا قارشى چىققانلارغا قارشى تۇرۇش ئارقىلىق ئەمەلگە ئاشىدۇ.

ئۈچىنچىسى: پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى ئۇلۇغلاش ۋە ھۆرمەت قىلىش. بۇ ئۇنىڭغا بولغان مۇھەببەتنى قەلبدە ساقلاش، ئۇنىڭ نامىنى ھۆرمەت بىلەن تىلغا ئېلىش، ئۇنىڭ تەلىماتلىرىنى ئەزىز تۇتۇش ئارقىلىق ئىپادىلىنىدۇ.

تۆتىنچىسى: ئاللاھنى ئەتىگەن-كەچ تەسبىھ قىلىش. يەنى كۈننىڭ بېشىدىن ئاخىرىغىچە قەلبنى ئاللاھ بىلەن باغلاپ، ئۇنىڭ زىكرىنى داۋاملاشتۇرۇش. بۇ ئادەمنىڭ قەلبىنى مەنىۋى جەھەتتىن تازىلاپ، ئاللاھ بىلەن بولغان ئالاقىسىنى مۇستەھكەملەيدۇ.

بۇ ئايەت مۇئمىنلەرگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئىمان، پەيغەمبەرگە ھۆرمەت ۋە ئاللاھنى تەسبىھ قىلىش بىر-بىرى بىلەن چەمبەرچاس باغلانغان. ئىمان قەلبنى يورۇتسا، پەيغەمبەرگە بولغان ھۆرمەت ئەمەلنى تۈزىتىدۇ، ئاللاھنى تەسبىھ قىلىش بولسا قەلبنى ھەر ۋاقىت ئاللاھ بىلەن باغلاپ تۇرىدۇ. بۇ ئۈچ ئىش بىرلىكتە مۇئمىننىڭ ھاياتىنى مەنىلىك ۋە بەرىكەتلىك قىلىدۇ.

ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە ئاللاھنىڭ بىزگە بەرگەن ئۇلۇغ نېمىتىنى ئەسكەرتىدۇ. ئاللاھ بىزگە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى ئەۋەتىپ، بىزنى زۇلمەتتىن نۇرغا، جاھالەتتىن ئىلىمگە يېتەكلىدى. ئەمدى بىزنىڭ ۋەزىپىمىز شۇكى، ئاللاھقا چىن كۆڭلىمىزدىن ئىمان كەلتۈرۈپ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ سۈننىتىگە مەھكەم ئەمەل قىلىپ، ئۇنىڭغا بولغان ھۆرمەت ۋە مۇھەببەتنى قەلبىمىزنىڭ تۈپكىرىدە ساقلاپ، ئاللاھنى ئەتىگەن-كەچ تەسبىھ قىلىپ، ھاياتىمىزنى ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىش ئۈچۈن بېغىشلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنىڭ قەلبىمىزنى ئىمان نۇرى بىلەن يورۇتسۇن، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ شەپائىتىگە ئېرىشتۈرسۇن!