Maidə surəsi — Ayə 48

Ayədəki bəzi sözlərin mənaları:

• Mühəymin – qoruyan, şahidlik edən, nəzarət edən deməkdir. Quran özündən əvvəlki kitabları təsdiqləyən və onları qoruyan bir şahiddir.
• Şirətən və minhacən – şəriət (əməli hökmlər) və aydın yol, aydın bir metod deməkdir.
• Liyebluvəkum – sizi sınağa çəkmək üçün, imtahan etmək üçün deməkdir.
• Fəstebiqul-xeyrat – xeyirli işlərə tələsin, yarışın, bir-birinizi ötüşün deməkdir.

Təfsir:

Ey Peyğəmbər! Allah sənə Quranı haqq olaraq nazil etdi. Bu Quran özündən əvvəl nazil olmuş bütün kitabları – Tövratı, İncili və digər səmavi kitabları təsdiq edir. Yəni onların həqiqətən Allah tərəfindən endirildiyinə şahidlik edir. Eyni zamanda Quran o kitabların üzərində mühəymindir – yəni onları qoruyan, onlara nəzarət edən, onlardakı həqiqəti təsdiqləyən, təhrif olunmuş hissələri isə üzə çıxaran bir meyardır. Quran o kitablarda olan düzgün hökmləri təsdiqləyir, dəyişdirilmiş və təhrif edilmiş hissələri isə islah edir və bəzi şəriət hökmlərini nəsx edir (ləğv edir).

Buna görə də, ey Peyğəmbər, sənə müraciət edən insanlar arasında – xüsusilə kitab əhli olan yəhudilər arasında – Allahın nazil etdiyi Quranla hökm ver. Onların istəklərinə, arzularına uyaraq haqqı tərk etmə. Sənə gələn haqq açıq-aydındır, şübhəsizdir. Onların nəfslərinin istəklərinə tabe olma, çünki onlar səni haqqdan yayındırmaq istəyirlər.

Allah hər ümmət üçün bir şəriət və aydın bir yol müəyyən etmişdir. Tövrat Musa ümməti üçün bir şəriət idi, İncil İsa ümməti üçün bir şəriət idi, Quran isə Mühəmməd ümməti üçün bir şəriətdir. Amma bütün bu şəriətlərin əsası birdir – təvhid, yəni Allahı bir bilmək və yalnız Ona ibadət etmək. Şəriətlər əməli hökmlərdə müxtəlif ola bilər, lakin din birdir.

Əgər Allah istəsəydi, bütün insanları bir ümmət edər, hamısı üçün eyni şəriəti göndərərdi. Lakin Allah hikməti ilə şəriətləri müxtəlif etdi ki, sizi sınağa çəksin – hansınızın itaətkar, hansınızın asi olduğu üzə çıxsın. Bu, Allahın ədalətinin və hikmətinin tələbidir. İnsan imtahan olunur ki, onun həqiqi mövqeyi – itaətmi yoxsa üsyanmı – ortaya çıxsın.

Ey möminlər! Siz də xeyirli işlərə tələsin, yaxşılıqlarda bir-birinizlə yarışın. Namaz, oruc, zəkat, haqqı söyləmək, yaxşılığa dəvət etmək, pislikdən çəkindirmək kimi əməllərdə öndə olmağa çalışın. Unutmayın ki, hamınızın dönüşü Allahadır. Qiyamət günü hamınız Onun hüzuruna qayıdacaqsınız. O zaman Allah sizə ixtilaf etdiyiniz məsələlərin həqiqətini xəbər verəcək və hər kəsi əməlinə görə mükafatlandıracaq və ya cəzalandıracaqdır.

Bu ayə bizə öyrədir ki, Quran bütün kitabların ən kamilidir və onun hökmləri hər zaman və hər yer üçün keçərlidir. Biz Quranla hökm etməli, onun gözəl əxlaqına və əmrlərinə tabe olmalıyıq. Ey möminlər, bu böyük nemətə şükür edin və Quranın işığı ilə həyatınızı işıqlandırın! Çünki Quran sizin üçün hidayət, rəhmət və nicat yoludur.