سوره مائده — آیه 50

معانی کلمات:

• یَبْغُونَ: میخواهند، طلب میکنند.
• حُکْمَ الْجَاهِلِیَّةِ: داوری و قانونگذاری دوران جاهلیت (پیش از اسلام) که بر پایهی جهل، هوای نفس و خرافات بود.
• یُوقِنُونَ: باور قطعی و یقین دارند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، مؤمنان را خطاب قرار داده و با لحنی استفهامی-انکاری میفرماید: آیا اینان (که از حکم تو رویگردان شدهاند) داوری و قانونگذاری دوران جاهلیت را میخواهند؟! همان دورانی که مردم به جای وحی الهی، از بتها و خرافات و هوای نفس پیروی میکردند و هیچ معیار درستی برای حق و باطل نداشتند. این خواستهی آنان نه تنها نادرست است، بلکه بسیار زشت و ناپسند است. سپس خداوند با بیانی رسا میفرماید: چه کسی در داوری و قانونگذاری از خدا بهتر و عادلتر است؟! هیچ کس! اما این حقیقت را تنها کسانی درک میکنند که اهل یقیناند؛ یعنی کسانی که با عقل سلیم و قلب پاک، شریعت الهی را پذیرفته و باور دارند که حکم خداوند همیشه بر اساس عدل، حکمت و مصلحت بندگان است. اما اهل جهل و هوای نفس، هرگز این حقیقت را نمیپذیرند و تنها به دنبال آن چیزی هستند که با تمایلاتشان هماهنگ باشد، حتی اگر باطل باشد.

فواید و پیامهای آیه:

• برتری حکم خدا بر تمام قوانین بشری: این آیه به زیبایی نشان میدهد که قوانین الهی بر پایهی علم بینهایت و عدالت مطلق خداوند است، در حالی که قوانین بشری همواره با خطا، نقص و تأثیرپذیری از هواهای نفسانی همراه است.
• دعوت به عقلانیت و یقین: قرآن کریم انسانها را به تفکر و یقین دعوت میکند و میفرماید که تنها عاقلان و مؤمنانِ آگاه، زیبایی و کمال حکم خدا را درک میکنند.
• هشدار از بازگشت به جاهلیت: این آیه هشداری جدی به همهی مسلمانان است که مبادا با کنار گذاشتن قرآن و سنت، به سمت قوانین و فرهنگهای جاهلی (چه قدیم و چه جدید) بازگردند و از نور هدایت الهی محروم شوند.
• آرامش و اطمینان در سایهی حکم خدا: کسی که به حکم خدا راضی باشد، در زندگی خود آرامش و اطمینان دارد، زیرا میداند که خداوند بهترین و عادلترین حکمکننده است و هیچ چیز از علم و رحمت او پنهان نیست.