Sure Mâide — Ayet 50

Kelime Anlamları:

• Hükme’l-Câhiliyye: Câhiliye döneminin hükümleri, İslam’dan önceki cahiliye toplumunun batıl inanç ve geleneklerine dayanan yargı kuralları.
• Yebgûn: Ararlar, isterler, talep ederler.
• Yûkınûn: Kesin olarak inanırlar, şüphe duymadan tasdik ederler.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, İslam’dan yüz çevirip de cahiliye döneminin batıl hükümlerini ve keyfî uygulamalarını arzulayanları kınayarak şöyle buyurmaktadır: “Onlar, Allah’ın indirdiği hükümler yerine, cahiliye döneminin hükümlerini mi istiyorlar?” Bu ifade, son derece ağır bir kınama ve hayret dolu bir sorgulamadır. Çünkü cahiliye hükmü; hevâ ve hevese dayanan, akıl ve adaletten yoksun, insanların nefislerine göre değişen batıl kurallardan ibarettir. Oysa Allah’ın hükmü; mutlak adalet, sonsuz hikmet ve kullara olan engin merhametle doludur.

Âyetin devamında ise bu gerçeği idrak edenlere şu soru yöneltilmektedir: “Kesin olarak inanan bir toplum için Allah’tan daha güzel hüküm verecek kim olabilir?” Bu soru, cevabı apaçık olan bir sorudur: Hiç kimse! Çünkü Allah, her şeyi bilendir, her şeyden haberdardır. O, kullarının maslahatını en iyi bilendir ve onlar için en doğru olanı en güzel şekilde belirler. İman eden ve kalbi yakîn ile dolu olan müminler, Allah’ın hükmünün en adil, en isabetli ve en merhametli hüküm olduğunu bilirler; bu sebeple O’nun hükmünden başkasına yönelmezler.

Ey iman edenler! Allah’ın hükmü, insan aklının ve beşerî sistemlerin asla ulaşamayacağı bir mükemmelliktedir. O’nun hükümleri, dünya ve ahiret saadetini birlikte hedefler. Cahiliye hükümleri ise sadece dünyevî ve geçici menfaatlere dayanır, çoğu zaman zulüm ve fesat üretir. Bu sebeple mümin, her işinde ve her meselede Allah’ın kitabına ve Resûlü’nün sünnetine başvurur; çünkü bilir ki kurtuluş ancak O’nun hükmündedir.

Bu âyet, bizlere şu dersi vermektedir: Hayatın her alanında —ister fert ister toplum olsun— tek başvuru kaynağımız Allah’ın hükmü olmalıdır. İnsanların hevâlarına göre şekillenen, adaletten uzaklaşan her türlü düzen, cahiliye düzenidir. Mümin, yakîn sahibi olduğu için Allah’ın hükmünün en güzeli olduğunu bilir ve ona teslim olur. Bu teslimiyet, onun dünyada huzurunu, ahirette ise kurtuluşunu sağlar. Ne mutlu o kimselere ki, Allah’ın hükmünü her şeyin üzerinde tutar ve O’nun adaletine gönülden bağlanır!