Zoriyot surasi — Oyat 48

Kalimalarning ma'nolari:

• فرشناها: uni to‘shak qilib yotqizdik, tekis va qulay qilib yoyib berdik.
• الماهدون: o‘rin tayyorlovchilar, yaydoq qilib yotqizuvchilar, joyni qulaylashtiruvchilar.

Tafsir:

Alloh taolo o‘zining buyuk qudrati va ne’matlarini eslatib: "Yerni esa Biz to‘shak qilib yotqizdik", deydi. Ya’ni, Biz yerni sizlar uchun tekis, qulay va barqaror qilib yaratdik. U yerda yashash, yurish, o‘tirish, uxlash va dehqonchilik qilish uchun uni keng va osoyishta qilib qo‘ydik. U tebranmaydi, silkinmaydi, balki sizlar uchun beshik kabi mustahkam va xotirjamdir. Keyin Alloh taolo o‘zini maqtab: "Biz naqadar yaxshi o‘rin tayyorlovchilarmiz!", deydi. Ya’ni, Biz yerni bandalarimiz uchun eng zo‘r tarzda tayyorlab qo‘ydik, unda ularning barcha ehtiyojlarini qondirish imkonini berdik. Bu yerning yaratilishidagi hikmat va go‘zallik, uning inson hayotiga moslashtirilgani Allohning cheksiz rahmati va hikmatining belgisidir.

Foydalar:

1. Yerning to‘shak qilib yotqizilgani Allohning insoniyatga bo‘lgan ulkan ne’matidir. Bu ne’matni tan olish va shukr qilish har bir mo‘minning burchidir.
2. Yer yuzida yashash qulayligi, uning tekis va barqarorligi Allohning qudratini ko‘rsatadi. Bu haqda fikr yuritish insonni Yaratganga yaqinlashtiradi.
3. Alloh o‘zini "eng yaxshi o‘rin tayyorlovchi" deb maqtashi, Uning bandalariga bo‘lgan mehribonligini va ularning hayotini osonlashtirishini bildiradi. Bu esa mo‘minning qalbida Allohga bo‘lgan muhabbatni oshiradi.
4. Yer yuzida yashash uchun qulayliklar yaratilgani, insonning asosiy vazifasi — bu ne’matlardan to‘g‘ri foydalanib, Allohga ibodat qilish va Uning amrlariga itoat etish ekanini eslatadi.
5. Ushbu oyat insonni tabiatga e’tibor bilan qarashga, yerning yaratilishidagi hikmatlarni o‘rganishga va bu orqali iymonini mustahkamlashga chorlaydi.