Zoriyot surasi — Oyat 49

Kalimalarning ma'nolari:

• Zavjayn: ikki tur, ikki xil, juft-juft.
• Tazakkurun: eslatma olasizlar, ibrat va saboq olasizlar.

Tafsir:

Alloh taolo o'zining cheksiz qudrati va hikmatini bayon qilib, bizga xabar bermoqdaki, U har bir narsadan — mavjudotlarning barcha turlaridan — juft-juft, ikki xil qilib yaratdi. Masalan, erkak va ayol, osmon va yer, quruqlik va dengiz, kecha va kunduz, yorug'lik va zulmat, issiq va sovuq, shirin va sho'r suvlar kabi. Bu juftliklar butun koinotda, hatto o'simliklar va hayvonot olamida ham yaqqol ko'zga tashlanadi.

Bu buyuk haqiqat insonni o'ylashga, fikr yuritishga chorlaydi. Agar inson atrofidagi mavjudotlarga nazar solib, ularning barchasi juft-juft qilib yaratilganini ko'rsa, bu yaratilishning o'zi buyuk Yaratguvchining qudratiga dalolat ekanini anglaydi. Chunki biror narsaning jufti bo'lishi, ularning o'zaro uyg'unligi va muvozanati — bu hikmatli va qudratli Yaratuvchining ishi ekanidan dalolat beradi.

Alloh taolo bu juftliklarni bekorga yaratmagan, balki bandalari Uning qudratini, birligini va hikmatini tushunib, eslab, Unga iymon keltirishlari va Ungagina ibodat qilishlari uchun yaratgandir. Har bir juftlik o'zidan dalolat beradiki, bu olamning Yaratuvchisi yagonadir, Uning sherigi yo'qdir.

Foydalar:

1. Ushbu oyat insonni tafakkurga, o'ylashga va atrofidagi olamni kuzatishga chorlaydi. Har bir mavjudotda Allohning qudrati va hikmatidan ibrat bor.
2. Koinotdagi barcha narsalarning juft-juft yaratilishi Allohning yagonaligiga va birligiga yaqqol dalildir. Bu haqiqat inson qalbini iymon bilan to'ldiradi.
3. Inson o'z hayotida ham, tabiatdagi har bir narsada ham Allohning izmini ko'rib, Unga shukr qilishni o'rganadi. Bu esa insonni Yaratganga yaqinlashtiradi va uning qalbini poklaydi.
4. Ushbu oyat bizga o'rgatadiki, har bir narsada hikmat bor va bu hikmatlarni anglash orqali biz Allohning buyukligini his qilamiz. Bu esa bizni gunohlardan saqlaydi va to'g'ri yo'lga boshlaydi.