Аз-Зарият сүрәсе — Аять 52

Сүзләрнең мәгънәләре:

• كَذَٰلِكَ — шулай ук, боларның хәле дә шундый булды.
• مَا أَتَى — килмәде, килүче булмады.
• الَّذِينَ مِن قَبْلِهِم — алардан (Мәккә кәферләреннән) элеккеге кавемнәр.
• مِّن رَّسُولٍ — бер генә рәсүл дә, пәйгамбәр дә.
• إِلَّا قَالُوا — әйтмәгән булмадылар, ягъни һәрчак шулай диделәр.
• سَاحِرٌ — сихерче, тылсымчы.
• مَجْنُونٌ — дивана, акылдан язган.

Аять тәфсире:

Әй, Мөхәммәд галәйһиссәләм! Синең кавемең — Мәккә кәферләре — сине ялганчыга чыгарып, “сиңа сихер ителгән”, “син дивана” дип әйткәч, син моңа гаҗәпләнмә. Чөнки синнән элеккеге уммәтләргә дә, аларга Аллаһ тарафыннан рәсүлләр килгән саен, алар шул ук сүзләрне кабатлаганнар: “Бу — сихерче яки дивана”, дигәннәр. Бу — ялганчыларның иске гадәте. Нух, Һуд, Салих, Лут һәм башка пәйгамбәрләргә дә кавемнәре шулай дип әйткәннәр. Алар үзләренә килгән һәр рәсүлне сихерче яки акылсыз дип атаганнар, чөнки аларның күңелләре хакны кабул итүдән баш тарткан, һәм алар пәйгамбәрләрнең могҗизаларын сихер дип атаганнар. Ләкин Аллаһ аларны ґәзаб белән тотып, һәлак иткән. Мәккә кәферләре дә шул ук юлны сайладылар, һәм аларны да шундый ук ґәзаб көтә.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Пәйгамбәрләргә каршы килү һәм аларны ялганчыга чыгару — элеккеге кавемнәрнең гадәте булган, һәм бу һәрвакыт һәлакәткә китергән. Димәк, хакны инкяр итүчеләрнең ахыры начар.
2. Пәйгамбәрләрнең дәгъваты һәр заманда бертигез булган — хак дингә чакыру. Ә инкяр итүчеләрнең сүзләре дә бертигез: ялган гаепләүләр, бәхетсезлекләр.
3. Бу аять Мөхәммәд галәйһиссәләмгә һәм аның өммәтенә сабырлыкка өйрәтә: син ялгыз түгел, синең алдыңнан килгән пәйгамбәрләр дә шундый авырлыклар кичергәннәр. Бу — иман юлында торуның аерылгысыз өлеше.
4. Кеше өчен иң зур бәхет — Аллаһ рәсүлләренә иярү һәм аларның юлыннан бару. Ә алардан баш тартучылар, никадәр генә акыллы булсалар да, ахырда хурлыкка калачаклар.
5. Бу аятьтә Аллаһның кодрәте һәм хикмәте күренә: Ул һәр кавемгә үз телләрендә, үз заманына туры килгән рәсүл җибәргән. Әмма кешеләрнең күбесе наданлык һәм тәкәбберлек аркасында хакны кабул итмәгән.