Аз-Зарият сүрөсү — Аят 52

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• كَذَٰلِكَ — "ушул сыяктуу", "ушинтип". Бул жерде мурунку үммөттөрдүн дагы ушундай жол менен пайгамбарларын жалганга чыгарганын билдирет.
• مَا أَتَى — "келген жок", "келбей калган жок". Башкача айтканда, "келген сайын" деген мааниде.
• مِّن رَّسُولٍ — "бир да пайгамбар". مِن кошумча сөзү бул жерде жалпылыкты жана терсөөнү күчөтүү үчүн келген.
• سَاحِرٌ — "сыйкырчы", "сыйкыр кылган адам".
• مَجْنُونٌ — "жындуу", "акылынан адашкан адам".

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мына ушул сыяктуу жалганга чыгаруу, башкача айтканда, Мекке элинин Мухаммад пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) каршы айткан "ал сыйкырчы же жындуу" деген сөздөрү, мурунку үммөттөрдүн дагы адаттары болгон. Аларга да Аллах тараптан пайгамбар келгенде, алар ага "сыйкырчы" же "жындуу" деп жооп беришчү. Башкача айтканда, пайгамбарларды жалганга чыгаруу жана аларга ушундай жалаа жабуу мурунку үммөттөрдүн дагы ыкмасы болгон. Сенден мурунку пайгамбарлар да ушундай жалганга чыгарылышкан, аларга да ушундай жалаалар айтылган. Бул аят пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) сооронуч берүү жана анын жалгыз эмес экенин билдирүү үчүн түшүрүлгөн.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге чындыкты айткан адамдар дайыма эле жакшы кабыл алынбай турганын, айрыкча алар Аллахтын жолунда чакырганда каршылыктарга туш болорун көрсөтөт. Бирок бул каршылыктар пайгамбарларга гана тиешелүү эмес, мурунку үммөттөр да ушундай сыноолордон өткөн.
• Пайгамбарларга (аларга Аллахтын тынчтыгы болсун) айтылган "сыйкырчы" же "жындуу" деген жалаалар алардын чындыкты алып келгенин далилдейт. Анткени адамдар чындыкка каршы туруу үчүн ар кандай жалааларды ойлоп табышат.
• Бул аят бизди сабырдуу болууга жана Аллахтын жолунда кыйынчылыктарга чыдоо керектигине үйрөтөт. Пайгамбарлар да ушундай кыйынчылыктарга туш болушкан, ошондуктан биз дагы сабыр кылышыбыз керек.
• Ислам тарыхы ушундай сыноолор менен толук, бирок акыры чындык жеңишке жетет. Бул бизге үмүт берет жана Аллахтын жардамы менен чындык дайыма үстөмдүк кыларын эскертет.
• Бул аят аркылуу биз пайгамбарлардын жашоосун жана алардын кыйынчылыктарын түшүнүп, аларга болгон сүйүүбүздү жана урматтообузду арттырабыз. Ошондой эле, биз дагы чындыкты айтуудан коркпошубуз керектигин үйрөнөбүз.