Zariyat surəsi — Ayə 52

Sözlərin izahı:

• كَذَٰلِكَ — "beləcə", "bu cür", yəni əvvəlki ümmətlərin də yolu belə olmuşdur.
• مَا أَتَى — "gəlmədi", "gəlib çatmadı".
• مِن رَّسُولٍ — "heç bir peyğəmbər".
• سَاحِرٌ — "sehrbaz", "cadugər".
• مَجْنُونٌ — "dəli", "cinli".

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) təsəlli verir və buyurur ki, Məkkə müşriklərinin səni yalançı sayıb "sehrbazdır" və ya "dəlidir" deməsi təkcə sənə qarşı edilən bir şey deyil. Səndən əvvəlki ümmətlər də öz peyğəmbərlərinə eyni cür rəftar etmişdilər. Onlara Allah tərəfindən hansı peyğəmbər gəldisə, o ümmətlər də ona "bu sehrbazdır" və ya "bu dəlidir" deyirdilər. Yəni bu, küfr və inkar edənlərin əvvəldən bəri təkrar etdikləri köhnə bir adətdir.

Bu ayədən bir neçə mühüm dərs çıxarmaq olar:

Birinci dərs: Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) çağırışına qarşı çıxanların sözləri heç də yeni deyildi. Onlar sadəcə olaraq özlərindən əvvəlki inkarçıların yolunu təkrar edirdilər. Bu, mömin üçün böyük bir təsəllidir — çünki haqqa qarşı çıxanlar hər zaman eyni bəhanələri dilə gətirirlər.

İkinci dərs: Diqqət yetirin ki, onlar peyğəmbərləri iki ifrata — ya sehrbaz, ya da dəli — aid edirdilər. Halbuki peyğəmbərlər Allahın seçdiyi ən kamil insanlardır. Onların gətirdiyi mesaj o qədər güclü və təsirli idi ki, inkarçılar onu sehrə, yaxud dəliliyə yozmaqdan başqa yol tapa bilmirdilər. Bu, əslində haqqın gücünün və onların acizliyinin göstəricisidir.

Üçüncü dərs: Bu ayə bizə öyrədir ki, haqq yolunda çağırış edən hər kəs müəyyən çətinliklərlə, təhqir və ittihamlarla üzləşəcək. Lakin bu, onu yolundan döndərməməlidir. Çünki bu, peyğəmbərlərin də keçdiyi yoldur.

Dördüncü dərs: Allah-Təala bu ayədə əvvəlki ümmətlərin aqibətini xatırladır. Onlar peyğəmbərlərini yalançı saydılar və nəticədə Allahın əzabına düçar oldular. Bu, bizim üçün bir xəbərdarlıqdır — haqqı inkar etməyin sonu həmişə ziyandır.

Ey insan! Bu ayə sənə Quranın həqiqətən Allah tərəfindən nazil olduğunu bir daha göstərir. Çünki Peyğəmbərimiz (sallallahu aleyhi və səlləm) bu ayələri oxuyarkən ondan əvvəlki ümmətlərin tarixini dəqiq bilirdi və bu, onun peyğəmbərliyinin doğruluğuna dəlildir. Gəl, bu haqqa qulaq as, onu dərk et və Allahın yolunda sabit qal. Çünki sənin də qarşılaşdığın çətinliklər əvvəlki möminlərin də qarşılaşdığı çətinliklərdir. Səbir edənlər isə axirətdə böyük mükafata nail olacaqlar.