سوره نجم — آیه 4

معانی کلمات:

• إِنْ: در اینجا به معنای «نیست» و برای نفی به کار رفته است.
• هُوَ: ضمیری است که به گفتار و نطق پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) اشاره دارد.
• وَحْیٌ: یعنی آنچه خداوند به پیامبرش القا میکند، خواه از طریق جبرئیل (علیه السلام) یا به صورت الهام و القای مستقیم در قلب.
• یُوحَى: یعنی به او وحی میشود و از جانب خداوند به او رسانده میشود.

تفسیر آیه:

این آیه شریفه در ادامه آیات پیشین است که سوگندهای خداوند به ستارگان را بیان میکند و در مقام نفی هرگونه انحراف و خطا از پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) است. خداوند متعال در این آیه میفرماید: گفتار و نطق این پیامبر بزرگوار، نه از روی هوی و هوس است و نه از پیش خود سخنی میگوید؛ بلکه تمام آنچه از ایشان صادر میشود، اعم از قرآن کریم و سنت شریف، وحی خداست که از جانب پروردگار عالمیان بر قلب مبارک ایشان نازل شده است. این وحی توسط جبرئیل امین (علیه السلام) از جانب خداوند به ایشان رسانده میشود و ایشان هیچ چیزی را از نزد خود نمیگویند و نمیآورند. بنابراین، هر آنچه از ایشان صادر میشود، حجت و برهان است و بر امت اسلامی واجب است که از آن پیروی کنند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) معصوم است و گفتار و کردار او همه برگرفته از وحی الهی است؛ بنابراین، پیروی از ایشان در حقیقت پیروی از خداست.
• این آیه اطمینان قلبی به مسلمانان میدهد که دین اسلام بر پایه حقیقت و وحی الهی استوار است و هیچگونه خطا و اشتباهی در آن راه ندارد؛ لذا میتوانند با خیال راحت به دستورات آن عمل کنند.
• این آیه مسلمانان را به اهمیت سنت نبوی و حدیث شریف توجه میدهد که در کنار قرآن، منبع هدایت و سعادت است و باید در زندگی فردی و اجتماعی به آن مراجعه کنند.
• این آیه نشان میدهد که قرآن کریم و سنت نبوی، دو امانت گرانبهایی هستند که خداوند برای هدایت بشر فرستاده است و هر کس به آنها تمسک جوید، هرگز گمراه نخواهد شد.