سوره قمر — آیه 18

معانی کلمات:

• عاد: نام قبیله‌ای از قوم عرب که در سرزمین احقاف (بین یمن و عمان) زندگی می‌کردند و خداوند حضرت هود علیه‌السلام را به سوی آنان فرستاد.
• نُذُر: جمع «نذیر» به معنای هشداردهنده و انذار است؛ یعنی هشدارها و بیم‌دادن‌های خداوند به این قوم.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به سرگذشت قوم عاد اشاره می‌کند؛ قومی که از نظر قدرت و ثروت و نیروی جسمانی در زمان خود بی‌نظیر بودند، اما با وجود این همه نعمت، پیامبر خود حضرت هود علیه‌السلام را دروغگو خواندند و دعوت او را نپذیرفتند. آنان نه تنها ایمان نیاوردند، بلکه با تکبر و سرکشی، رسالت الهی را انکار کردند.

خداوند پس از ذکر تکذیب آنان، با لحنی پرسشی و تهدیدآمیز می‌فرماید: «پس چگونه بود عذاب من و هشدارهای من؟» این پرسش برای آن است که شنوندگان بیندیشند که عذاب الهی بر آنان چگونه نازل شد؛ عذابی که با بادی سرد و سخت، آنان را هفت شب و هشت روز پیوسته در هم کوبید و آنان را چون تنه‌های پوسیده نخل درو کرد. این عذاب چنان سخت و هولناک بود که هیچ‌کس توان مقاومت در برابر آن را نداشت و همگی نابود شدند.

همچنین این آیه خطاب به مشرکان مکه است که سرنوشت قوم عاد را شنیده بودند؛ خداوند می‌فرماید: شما که این داستان را می‌دانید، پس عبرت بگیرید و بدانید که عذاب من و انذارهای من برای کسانی که پیامبران را تکذیب کنند، حتمی و بسیار سخت است.

فواید و درس‌های آیه:

1. عبرت از تاریخ: داستان قوم عاد نشان می‌دهد که قدرت و ثروت هیچ‌گاه نمی‌تواند انسان را از عذاب الهی نجات دهد؛ پس باید از سرنوشت پیشینیان عبرت گرفت و به پیام پیامبران الهی پاسخ مثبت داد.
2. تحقق وعده‌های الهی: خداوند هرگاه قومی را انذار کند، عذاب او حتمی است و هیچ قدرتی نمی‌تواند آن را دفع کند؛ این نشان‌دهنده عدالت و قدرت مطلق خداوند است.
3. اهمیت ایمان به پیامبران: تکذیب پیامبران، در حقیقت تکذیب خداست و انسان را به هلاکت می‌کشاند؛ اما ایمان به آنان، موجب نجات و رستگاری در دنیا و آخرت می‌شود.
4. رحمت الهی در انذارها: هشدارهای خداوند پیش از نزول عذاب، نشانه رحمت اوست که به بندگان فرصت توبه و بازگشت می‌دهد؛ پس باید از این فرصت‌ها استفاده کرد و به سوی خدا بازگشت.