سوره قمر — آیه 48

معانی کلمات:

• یُسْحَبُونَ: کشیده می‌شوند، به زور بر روی زمین dragged می‌شوند.
• مَسَّ: چشیدن، لمس کردن (در اینجا به معنای چشیدن عذاب و حرارت).
• سَقَرَ: نام یکی از درهای جهنم یا خود جهنم که برای عذاب شدید است.

تفسیر آیه:

این آیه به یکی از هولناک‌ترین صحنه‌های روز قیامت اشاره دارد؛ روزی که مجرمان و گناهکاران را بر روی صورت‌هایشان در میان آتش جهنم می‌کشند و به آن‌ها با توبیخ و سرزنش گفته می‌شود: «بچشید حرارت و عذاب سقر را!» این کشیده شدن بر روی صورت، نه تنها عذابی جسمانی است، بلکه نشانه‌ی خواری و ذلت آنان در برابر پروردگار است. آنان که در دنیا با تکبر و غرور زندگی می‌کردند و از حق رویگردان بودند، اکنون به ذلیل‌ترین شکل ممکن در آتش افکنده می‌شوند و عذاب را با تمام وجود خود لمس می‌کنند. این جمله، هم عذاب جسمی را بیان می‌کند و هم عذاب روحی ناشی از شرمساری و پشیمانی را که از هر عذابی سخت‌تر است.

فواید و پیام‌های آیه:

1. هشدار به عاقبت گناه: این آیه به ما می‌آموزد که گناه و سرکشی در دنیا، پایانی جز خواری و عذاب در آخرت ندارد. پس باید از هم‌اکنون به فکر نجات خود باشیم و از گناهان دوری کنیم.
2. اهمیت توبه و بازگشت: با شنیدن این عذاب‌ها، درِ توبه به روی ما باز است. خداوند مهربان در دنیا فرصت توبه داده تا با بازگشت به سوی او، از چنین سرنوشتی رهایی یابیم.
3. عدالت الهی: این صحنه نشان می‌دهد که خداوند عادل است و هیچ عملی بدون پاداش یا کیفر نمی‌ماند. این باور، انسان را به مسئولیت‌پذیری و انجام کارهای نیک ترغیب می‌کند.
4. قدرت و عظمت خداوند: کشیده شدن مجرمان بر صورت در آتش، نمادی از قدرت بی‌پایان خداوند است که هیچ‌کس نمی‌تواند از قلمرو عدالت او بگریزد. این شناخت، ما را به تواضع و فروتنی در برابر او دعوت می‌کند.