سوره قمر — آیه 7

معانی کلمات:

• خُشَّعًا: فروتن، خاشع و ذلیل.
• أَبْصَارُهُمْ: دیدگان و چشمان آنان.
• الْأَجْدَاثِ: قبرها (مفرد: جَدَث).
• جَرَادٌ مٌّنتَشِر: ملخهایی که در زمین پراکنده شدهاند.

تفسیر آیه:

در این آیه، خداوند متعال حالتی را ترسیم میکند که در آن، کافران و گناهکاران در روز قیامت از قبرها بیرون میآیند. چشمانشان از شدت ترس و وحشت، خاشع و ذلیل است و جرأت نگاه کردن به اطراف را ندارند. آنان با حالتی پریشان و حیران از قبرهای خود خارج میشوند، در حالی که از کثرت جمعیت و سرعت حرکتشان به سوی صحنهی حساب، به ملخهای پراکندهای میمانند که در زمین پراکنده شده و نمیدانند به کجا میروند. این تشبیه، هم کثرت آنان را میرساند و هم سرگردانی و حیرتشان را در آن روز هولناک. آنان با شتاب به سوی دعوتی که به آن فرا خوانده شدهاند میروند، و کافران در آن هنگام میگویند: این روز، روزی سخت و دشوار است.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه یادآور عظمت و هول روز قیامت است تا انسانها در زندگی خود بیدار شوند و به فکر عاقبت خویش باشند.
• ذلت و خواری گناهکاران در آن روز، نشانهی عدالت الهی است که هر کس را به سزای عمل خود میرساند.
• تشبیه به ملخهای پراکنده، پوچی و بیقراری انسانها را در برابر قدرت بیپایان خداوند نشان میدهد و انسان را به تواضع و فروتنی در برابر خالق دعوت میکند.
• این صحنه، انگیزهای برای مؤمنان است تا با ایمان و عمل صالح، از چنین حالتی در امان بمانند و به رحمت و آرامش الهی دست یابند.