سوره قمر — آیه 6

معانی کلمات:

• تَوَلَّ: روی گردان، اعراض کن.
• الدَّاعِ: دعوتکننده؛ مراد اسرافیل (علیهالسلام) است که در صور میدمد.
• نُکُر: بسیار زشت و وحشتناک؛ چیزی که نفوس آن را نشناسند و مثل آن را ندیده باشند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! چون این مشرکان به دعوت تو ایمان نیاوردند و بر عناد خود اصرار ورزیدند، از آنان روی بگردان و خود را به خاطر هدایتشان به رنج میفکن و در انتظار روزی باش که فرشتهٔ الهی (اسرافیل) با دمیدن در صور، خلق را به سوی امری بسیار هولناک و وحشتناک فرا میخواند؛ امری که هیچکس مانند آن را ندیده و نفوس از شدت عظمت و سختی، آن را انکار میکنند و آن، روز حساب و جزاست که تمام انسانها برای رسیدگی به اعمالشان در پیشگاه پروردگار حاضر میشوند. در آن روز، دعوتکننده، خلق را به صحنهٔ محشر و موقف سخت حساب فرا میخواند؛ صحنهای که دلهای مردم از ترس به پرواز درمیآید و هیچ پناهگاهی جز رحمت الهی وجود ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

• رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) مأمور به ابلاغ رسالت است، نه اجبار مردم بر ایمان؛ پس اگر کسی نپذیرفت، پیامبر نباید خود را به خاطر او به رنج و اندوه بیندازد و باید به خدا واگذارش کند.
• روز قیامت، روزی بسیار سخت و هولناک است و هیچکس توان تصور آن را ندارد؛ پس باید از هماکنون برای آن روز آماده شد.
• ایمان به روز حساب و وحشتهای آن، انسان را به طاعت خدا و دوری از گناه ترغیب میکند و او را از غرق شدن در لذتهای زودگذر دنیوی بازمیدارد.
• دعوت به قیامت، دعوتی عمومی و فراگیر است که همهٔ انسانها را در بر میگیرد و هیچکس از آن مستثنا نیست؛ پس چه نیکوست که انسان پیش از فرا رسیدن آن روز، خود را برای پاسخگویی آماده کند.