سوره رحمن — آیه 11

معانی کلمات:

• فَاکِهَةٌ: میوهها و میوههای گوناگون.
• النَّخْلُ: درخت خرما.
• ذَاتُ الْأَکْمَامِ: دارای غلافها و پوششهایی که میوه خرما (طلع) در آن قرار میگیرد؛ «أکمام» جمع «کِمّ» به معنای پوشش و غلافی است که شکوفه و میوه نخل را در بر میگیرد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به نعمتهای زمین اشاره میکند و میفرماید که در این زمین که برای زندگی بشر آماده و گسترده شده، انواع میوهها و درختان خرما قرار داده شده است. درخت خرمایی که دارای غلافها و پوششهایی است که میوه آن (طلع) در درون این غلافها رشد میکند و سپس به صورت خوشههای خرما ظاهر میشود. این بیان نشاندهنده قدرت و حکمت الهی در آفرینش نعمتهای متنوع برای بندگان است؛ نعمتهایی که هم برای تغذیه انسان و هم برای لذت بردن او از طعمهای گوناگون فراهم شده است. ذکر ویژه نخل در میان میوهها، به دلیل اهمیت و ارزش بالای آن در زندگی انسانها، بهویژه در مناطق گرمسیری، و نیز ویژگی منحصربهفرد آن در مراحل رشد و باردهی است.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه انسان را به شکرگزاری در برابر نعمتهای بیشمار الهی دعوت میکند و یادآور میشود که خداوند نه تنها نیازهای ضروری بشر را تأمین کرده، بلکه لذتهای متنوع و زیباییهای زندگی را نیز برای او فراهم نموده است.
• توجه به نظم و دقت در آفرینش درخت خرما با غلافهای محافظ آن، نشانهای از لطف و رحمت الهی است که هر موجودی را در بهترین شکل ممکن آفریده است.
• این آیه انگیزهای برای تأمل در طبیعت و شناخت خالق مهربان ایجاد میکند و انسان را به ایمان و توکل بیشتر بر خداوندی که روزیدهنده همه موجودات است، ترغیب مینماید.
• ذکر نعمتهای زمینی در کنار نعمتهای اخروی در سوره رحمن، به انسان میآموزد که خداوند هم در دنیا و هم در آخرت، بندگان خود را از فضل و کرم خود بینصیب نمیگذارد و این محبت الهی، دلیلی برای امیدواری و عشق به پروردگار است.