Rahmon surasi — Oyat 11

Kalimalarning ma'nolari:

• فَاكِهَةٌ – mevalar, turli xil meva beradigan daraxtlar.
• النَّخْلُ – xurmo daraxti.
• ذَاتُ الْأَكْمَامِ – "akmam" so'zi "kimm"ning ko'pligi bo'lib, xurmo mevasining o'ralgan g'iloflari, ya'ni xurmo gulining chiqadigan po'stloq yoki qobiq ma'nosini bildiradi. Bu xurmo mevasining dastlabki hosil bo'lish bosqichidagi o'rami, ya'ni "tal'" (xurmo guli) joylashgan idishdir.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda Yerni insonlar va barcha maxluqotlar uchun qanday qulay qilib yaratganini bayon qilmoqda. U zot Yer yuzida turli xil mevali daraxtlarni o'stirib qo'ydi. Xususan, xurmo daraxtini alohida zikr qildi, chunki uning mevasi (xurmo) o'ziga xos o'ralgan g'iloflar (akmam) ichida yetishadi. Bu g'iloflar xurmo gulini va mevasini tashqi ta'sirlardan himoya qiladigan tabiiy qobiqdir. Xurmo daraxti o'zining ko'plab foydalari bilan insonlar uchun katta ne'matdir. Ushbu oyatda zikr qilingan narsalar — mevalar va xurmo — Allohning Yerdagi buyuk ne'matlaridan faqat bir qismidir. Bu orqali Alloh taolo bandalariga O'zining cheksiz rahmati va inoyatini eslatib, ularni shukr qilishga chorlamoqda.

Foydalar:

• Ushbu oyat Yer yuzidagi barcha mevalar va o'simliklar Allohning marhamati bilan yaratilganini va ular insonlar uchun rizq ekanini o'rgatadi.
• Xurmo daraxtining alohida zikr qilinishi uning islomdagi ulug'vor o'rnini ko'rsatadi; u mo'minlar uchun iftorlik va boshqa ko'plab ibodatlarda qadrlanadigan ne'matdir.
• Alloh taoloning yaratgan narsalari ustida tafakkur qilish insonni Unga yaqinlashtiradi va shukr qilishga undaydi.
• Bu oyat Yer yuzidagi tabiiy ne'matlar insonlar uchun faqat moddiy oziq emas, balki Allohning qudrati va rahmatini anglash vositasi ekanini ham eslatadi.