سوره رحمن — آیه 12

معانی کلمات:

• حَبّ: دانههای خوراکی مانند گندم و جو.
• عَصف: برگ و ساقهی خشک شدهی گیاه، مانند کاه.
• ریحان: گیاهان خوشبو و معطّر.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به نعمتهای زمین اشاره میکند و میفرماید: در زمین، دانههای خوراکی همراه با کاه و برگ خشکشان (که برای تغذیهی انسان و دامهاست) و همچنین گیاهان خوشبو و معطّر (که بوی دلانگیز دارند و برای آرامش روح و جسم انسان آفریده شدهاند) قرار داده است. این نعمتها نشانهی رحمت و قدرت بیپایان خداوند است که هم نیازهای مادی بندگان را تأمین کرده و هم لذّتهای حسی و روحی آنان را در نظر گرفته است. زمین با این همه برکت، برای زندگی انسانها آماده و مهیّا شده و هر آنچه برای بقای آنان لازم است، در آن فراهم است.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند تنها به نیازهای ضروری انسان (مانند غذا) اکتفا نکرده، بلکه نعمتهای لذتبخش و زیبا (مانند گیاهان خوشبو) را نیز آفریده تا زندگی بندگانش سرشار از آرامش و شادی باشد. این نشانهی محبت و لطف بیکران اوست.
• نعمتهای زمین برای انسان و حیوانات به یک اندازه اهمیت دارد؛ پس انسان باید شکرگزار این نعمتها باشد و از آنها در مسیر رضایت الهی استفاده کند.
• توجه به این نعمتهای ظریف و دقیق، انسان را به شناخت خالق دانا و مهربان رهنمون میشود و ایمان او را تقویت میکند. هر بار که دانه یا گلی را میبینیم، باید به یاد قدرت و حکمت خداوند بیفتیم و او را سپاس گوییم.