Rahmon surasi — Oyat 38

Kalimalarning ma'nolari:

• Olo' (آلاء): Ne'matlar, in'omlar, yaxshiliklar.
• Rabbikuma (رَبِّكُمَا): Ikkalangizning Robbingiz (ya'ni, jin va insonlarning Parvardigori).
• Tukazziban (تُكَذِّبَانِ): Ikkalangiz yolg'on sanaysizlar, inkor qilasizlar.

Tafsir:

Ey jin va insonlar jamoasi! Robbingizning sizlarga bergan ne'matlari behisob va cheksizdir. U zot sizlarni yo'qdan bor qildi, sizlarga aql, eshitish, ko'rish qobiliyatlarini berdi, osmonu zaminni, dengizlaru tog'larni sizlarga bo'ysundirdi, rizqingizni kafolatlab qo'ydi. Shunday ekan, ey ikki og'ir yuk (mas'uliyatli mavjudotlar) — jin va insonlar — bu ne'matlarning qaysi birini yolg'on deb hisoblaysizlar? Qaysi birini inkor eta olasizlar? Bu savol ularni o'ylashga, hisob-kitob qilishga va shukr qilishga chorlaydi. Bu yerda Alloh taolo o'z ne'matlarini sanab, ularning har biridan so'ng bu oyatni takrorlash orqali insonlar va jinlarning diqqatini har bir ne'matga alohida qaratmoqda.

Foydalar:

1. Bu oyat bizga Allohning ne'matlari shunchalik ko'pligini va ularning har biri shukrga loyiq ekanini o'rgatadi.
2. Inson va jin — barcha mavjudotlar Allohning oldida tengdir; hammasi Uning ne'matlariga muhtoj va qarzdordir.
3. Ne'matlarni tan olish va ularni zikr qilish — imonning alomatidir. Ne'matlarni inkor etish esa kufr va noshukurlikdir.
4. Har bir ne'mat — bu Allohning bizga bo'lgan mehridir. Shuning uchun har bir ne'matni ko'rib, "Robbimning ne'matlaridan qaysi birini inkor qila olaman?" deb o'ylashimiz kerak.
5. Bu oyat insonni hamisha shukr qilishga, Allohning buyukligini e'tirof etishga va Unga bo'lgan muhabbatini oshirishga undaydi.