سوره رحمن — آیه 51

معانی کلمات:

• آلاء: نعمتها و بخششهای فراوان.
• تُکَذِّبانِ: تکذیب میکنید، انکار میکنید (خطاب به دو گروه جن و انس).

تفسیر آیه:

ای پرسش توبیخآمیز و هشداردهنده از سوی پروردگار به هر دو گروه جن و انس است: «پس کدامیک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید و تکذیب مینمایید؟» این آیه در حقیقت خطاب به تمامی جن و انس است که در برابر انبوه نعمتهای الهی قرار دارند؛ نعمتهایی که در آیات پیشین و پسین این سوره به آنها اشاره شده است، مانند آفرینش آسمانها و زمین، خورشید و ماه، میوهها و نعمتهای بهشتی، و نیز نعمتهای دنیوی مانند باران، گیاهان، و آفرینش انسان. خداوند با این پرسش، بندگان را به شکرگزاری و اعتراف به نعمتهای خود دعوت میکند و آنان را در برابر این همه احسان، به پاسخگویی فرا میخواند. این جمله در سوره رحمن بارها تکرار شده است تا بر اهمیت شکر نعمتها و عظمت الطاف الهی تأکید کند و بیداری وجدانها را سبب شود.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه انسان را به تفکر در نعمتهای بیپایان خداوند دعوت میکند و او را به شکرگزاری وادار میسازد.
• تکرار این پرسش در سوره رحمن، نشاندهنده اهمیت نعمتشناسی و دوری از ناسپاسی است.
• آیه به ما میآموزد که هر نعمتی از سوی خداوند است و انکار آن، نشانه نادانی و کفران است؛ بنابراین باید در برابر این همه احسان، فروتن و سپاسگزار باشیم.
• این پرسش، انگیزهای برای محبت به خداوند و تقرب به اوست، چرا که یادآوری نعمتها، دل را به سوی شکر و عبادت سوق میدهد و ایمان را تقویت میکند.