Sure Rahmân — Ayet 51

Kelime Anlamları:

• Âlâ: Nimetler, ihsanlar, lütuflar demektir. Tekili "elâ" veya "ely"dir.
• Rabbiniz: Burada hitap, insanlar ve cinler olmak üzere iki topluluğa yöneliktir. Bu yüzden "Rabbiniz" şeklinde tesniye (ikil) formu kullanılmıştır.
• Tekzib ediyorsunuz: Yalanlıyorsunuz, inkâr ediyorsunuz, yok sayıyorsunuz.

Tefsir:

Bu âyet, Rahmân Sûresi'nde sıkça tekrarlanan ve insanlarla cinlere yöneltilen meşhur bir hitaptır. Yüce Allah, burada her iki topluluğa birden seslenerek şöyle buyurmaktadır: "Ey insanlar ve cinler! Rabbinizin size bahşettiği bunca nimetlerden, ihsanlardan ve lütuflardan hangisini yalanlayabilirsiniz?"

Bu hitap, önceki âyetlerde zikredilen sayısız nimetleri hatırlatmakta ve insanlarla cinleri vicdanlarıyla baş başa bırakmaktadır. Allah Teâlâ; yeri, göğü, dağları, denizleri, güneşi, ayı, yıldızları, rızıkları, sağlığı, hidayeti ve daha nice görünür görünmez nimetleri sayıp döktükten sonra, sanki şöyle demektedir: "Bütün bu nimetler karşısında hangi birini inkâr edebilirsiniz? Hangi birini yalanlayabilirsiniz?"

Bu soru, aslında bir kınama ve azarlama üslubudur. Zira insan ve cin, bu nimetlerin hiçbirini inkâr edemez. Onların varlığını herkes kabul eder. Asıl mesele, bu nimetleri verenin Allah olduğunu kabul edip O'na şükretmektir. Bu âyet, nankörlüğün ve nimete karşı körlüğün ne kadar büyük bir haksızlık olduğunu gözler önüne sermektedir.

Faydalar:

• Bu âyet, insana ve cine verilen sayısız nimetleri hatırlatarak şükür bilincini canlandırır. Nimetleri görüp de O'nu inkâr etmek, akıl ve vicdanla bağdaşmaz.
• Allah'ın rahmetinin ve ihsanının sınırsız olduğunu öğretir; kullarını sürekli nimetlere boğduğunu ve karşılığında sadece şükür beklediğini gösterir.
• İnsanı, etrafındaki nimetlere gözünü açıp bakmaya, bunları veren Yüce Yaratıcı'yı tanımaya ve O'na yönelmeye teşvik eder.
• Bu hitap, insanlarla cinlerin aynı ilâhın kulları olduğunu ve her iki topluluğun da Allah'ın rahmetine muhatap olduğunu gösterir; bu da İslâm'ın evrensel mesajının bir yansımasıdır.