Rahmon surasi — Oyat 63

Kalimalarning ma'nolari:

• آلَاء: ne'matlar, in'omlar, yaxshiliklar.
• تُكَذِّبَانِ: inkor qilasizlar, yolg'onga chiqarasizlar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo avvalgi ikki jannatdan (ya'ni, solih bandalar uchun tayyorlangan oliy jannatlardan) so'ng, yana ikkita boshqa jannat borligini bildirib, so'ngra inson va jinlarga murojaat qilib: "Bas, ey insonlar va jinlar, Robbingizning qaysi ne'matlarini inkor qila olasizlar?" — deya so'rayapti. Bu savol ularni o'ylashga, hisob-kitob qilishga chorlaydi. Chunki Allohning ne'matlari shunchalik ko'pki, ularni sanab bo'lmaydi. Har bir ne'mat — bu Allohning fazli va marhamatidir. Inson va jin, xohlasa ham, bu ne'matlarning birortasini inkor eta olmaydi. Bu oyatda Alloh taolo ularning e'tiborini o'zlariga berilgan barcha ne'matlarga qaratib, shukr qilishga undaydi. Jannatlar, ularning ichidagi huzur-bahra, go'zalliklar, ne'matlar — bularning barchasi Allohning cheksiz rahmatidan dalolat beradi. Shuning uchun ham bu savol ularni ojiz qoldiradi va ular faqat: "Yo Rabbimiz, biz Sening ne'matlaringning birortasini ham inkor qila olmaymiz, barchasiga iqror bo'lamiz va Senga shukr qilamiz", deyishga majbur bo'ladilar.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Alloh taoloning ne'matlari behisob va cheksizdir. Ular har lahza, har nafasda bizni o'rab olgan. Shu bois, har bir ne'mat uchun Allohga shukr qilish — bandaning asosiy vazifasidir.
2. Inson va jin — har ikkisi ham Allohning bandalaridir. Ular bir xil tarzda Allohning ne'matlariga duchor bo'ladilar va bir xil tarzda hisob-kitob qilinadilar. Bu esa ularning ikkalasi ham Alloh oldida teng ekanini bildiradi.
3. Qur'ondagi bunday savol shaklidagi murojaatlar inson qalbini uyg'otadi, uni o'ylashga, tafakkur qilishga undaydi. Bu uslub insonni loqaydlikdan chiqarib, shukr va ibodatga chorlaydi.
4. Jannat ne'matlari haqida eshitish mo'minlarning qalbini yumshatadi, ularni yaxshi amallarga undaydi va Allohning rahmatidan umidvor qiladi. Bu esa insonni gunohlardan saqlanishga va to'g'ri yo'lda mustahkam turishga yordam beradi.
5. Alloh taolo o'z ne'matlarini eslatish orqali bandalariga bo'lgan mehribonligini namoyon qiladi. Bu esa insonning Allohga bo'lgan muhabbatini oshiradi va uni Unga yaqinlashtiradi.