Rəhman surəsi — Ayə 67

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• فَبِأَيِّ: "Bəs hansı ilə" mənasında olub, sual bildirir.
• آلَاءِ: Nemətlər, lütflər, yaxşılıqlar deməkdir. Tək forması "إِلْي" və ya "أَلْي" gəlir.
• رَبِّكُمَا: "İkinizin Rəbbi" — burada xitab bəşər və cinə (iki ağır varlıq qrupuna) yönəlmişdir.
• تُكَذِّبَانِ: "İkiniz yalan sayırsınız, inkar edirsiniz" mənasındadır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə Rəhman surəsinin ən möhtəşəm və ən təsirli ayələrindən biridir. Allah-Təala Öz qullarına sonsuz nemətlərini bir-bir sadaladıqdan sonra onlara belə xitab edir: "Elə isə, ey insanlar və cinlər, Rəbbinizin hansı nemətini yalan sayırsınız?!"

Bu ayə bir sual formasında gəlsə də, əslində bir xəbərdarlıq, bir oyanış çağırışıdır. İnsan və cin düşünməyə dəvət olunur: gözünü aç, ətrafına bax! Səni yaradan, sənə hava verən, su verən, ruzi verən, sağlamlıq verən, iman nuru verən Rəbbinin hansı bir nemətini inkar edə bilərsən? Hansı bir nemətinə "yox" deyə bilərsən?

Bu ayə təkcə bir sual deyil — bu, qəlbləri silkələyən, vicdanı oyadan, insanı şükürə və itaətə yönəldən bir müraciətdir. Allah-Təala bu sualı Rəhman surəsində tam otuz bir dəfə təkrarlayır ki, bəlkə qulları düşünsünlər, bəlkə qəlbləri yumşalsın, bəlkə şükür yolunu tutsunlar.

Bu ayə bizə öyrədir ki, Allahın nemətləri saymaqla bitməz. Hər nəfəsimiz, hər anımız, hər bir kiçik rahatlığımız — hamısı Onun sonsuz lütfünün bir nişanəsidir. Əgər bir insan bu nemətləri görüb də yenə şükür etmirsə, yenə Onu unudursa, yenə Ona asi olursa — bu, böyük bir nadanlıq və böyük bir ziyandır.

Ey qardaşım, ey bacım! Bu ayə sənə də, mənə də xitab edir. Gəlin bir anlıq dayanaq və düşünək: bu günə qədər Allahın neçə nemətini fərq etmədən keçmişik? Neçə dəfə şükür əvəzinə şikayət etmişik? Neçə dəfə Onun verdiyinə "azdır" demişik?

Bu ayə bizə demək istəyir: Şükür et! Çünki şükür neməti artırır, qəlbi nurlandırır, həyatı bərəkətləndirir. Allah-Təala buyurur: "Əgər şükür etsəniz, sizə daha da artıraram." (İbrahim, 7)

Elə isə gəlin bu gündən başlayaq — hər nəfəsdə, hər lokmada, hər anımızda Allahın nemətini xatırlayaq və deyək: "Ey Rəbbim! Sənin nemətlərini saymaqla bitirə bilmərəm. Sənə həmd olsun!"

3) Dəvət və nəsihət:

Bu ayə bir sual deyil, bir sevgi çağırışıdır. Allah-Təala bizə sanki deyir: "Ey qulum, sənə verdiyim bu qədər neməti görürsənmi? Bəs niyə hələ də Məni tanımırsan? Niyə hələ də Mənə yönəlmirsən?"

Gəl, bu suala cavab ver! Gəl, şükürlə cavab ver! Gəl, imanla cavab ver! Gəl, namazla, dua ilə, yaxşılıqla cavab ver! Çünki bu nemətlərin hamısı səni Allaha yaxınlaşdırmaq üçün verilmişdir.

Unutma: Şükür edən qul, Allahın ən sevimli quludur. Şükür edən qəlb, ən rahat qəlbdir. Şükür edən həyat, ən gözəl həyatdır.

Allah-Təala hamımızı şükür edən qullarından etsin, Onun nemətlərini inkar edənlərdən etməsin. Amin!