Ар-Рахман сүрөсү — Аят 73

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• فَبِأَيِّ — "кайсы менен" дегенди билдирет, суроо берүү ыкмасы.
• آلَاءِ — "нийматтар", "жакшылыктар" деген мааниде; бул сөздүн жекелик түрү "إِلًى" же "أَلَاء" болуп, Аллахтын адамдарга берген түрдүү жакшылыктарын билдирет.
• رَبِّكُمَا — "экиңердин Раббиңер" дегенди билдирет; бул жерде "эки" деп адамдар менен жиндерге (же жалпы эки түркүмгө) кайрылып жатат.
• تُكَذِّبَانِ — "экиңер жалганга чыгарып жатасыңарбы" деген мааниде; башкача айтканда, "четке кагып, танып-билбей жатасыңарбы".

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала адамдарга жана жиндерге кайрылып: "Оо, адамдар жана жиндер! Раббиңер силерге берген сансыз-түгөнсүз нийматтарынын кайсынысын жалганга чыгарасыңар, кайсынысын четке кагасыңар?" — деп сурап жатат. Бул суроо адамды ойлонууга, Аллахтын берген жакшылыктарын эсептеп, аларды танууга чакырат. Ар-Рахман сүрөсүндө бул суроо бир нече жолу кайталанып, ар бир жолу адамдын жана жиндин Аллахтын нийматтарына болгон мамилесин текшерүүгө багыттайт. Аллахтын нийматтары эсепсиз: ден соолук, ырыс-кешик, ыйман, акыл, туура жол көрсөтүү, пайгамбарлар аркылуу келген хидоят — ушунун баары Анын жакшылыктары. Ошондуктан бул аят аркылуу Аллах адамды өзүнө келип, ушул нийматтарды танып, Ага шүгүр кылууга үндөйт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын нийматтары сан жеткис көп экендигин түшүнүү — бул адамдын жүрөгүндө ыраазылык жана шүгүр сезимин ойготот.
• Ар бир адам өз жашоосунда Аллахтын берген жакшылыктарын эсептеп, аларды танып-билүүгө умтулушу керек.
• Бул аят адамды өзүнө суроо берүүгө чакырат: "Мен Аллахтын кайсы нийматтарын четке кагып жатам?" — деп ойлонуу ыйманды бекемдейт.
• Аллахтын суроосу жооп күтүү үчүн эмес, адамды ойлонтуу жана туура жолго багыттоо үчүн берилген.
• Ислам дини адамды Аллахтын нийматтарын таанууга, шүгүр кылууга жана аларды туура пайдаланууга үйрөтөт.
• Бул аят аркылуу адам Аллахтын мээримине жана камкордугуна терең ишенип, Ага болгон сүйүүсүн арттырат.
• Ошондуктан ар бир мусулман бул аятты окуп, Аллахтын берген жакшылыктарын эске алып, Ага шүгүр кылууга жана Анын жолунда бекем турууга умтулушу керек.