Rəhman surəsi — Ayə 73

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• فَبِأَيِّ: "Bəs hansı ilə" mənasında olub, sual bildirir.
• آلَاءِ: "Nemətlər", "ne’mətlər", "lütflər" deməkdir. Tək forması "ilə" və ya "əla" kimi gəlir; burada Allahın insanlara və cinlərə bəxş etdiyi saysız-hesabsız nemətləri ifadə edir.
• رَبِّكُمَا: "Sizin ikinizin Rəbbi" — burada "ikisi" dedikdə insan və cin nəzərdə tutulur.
• تُكَذِّبَانِ: "Yalan sayırsınız", "inkar edirsiniz" mənasındadır. Yəni bu nemətləri danırsınız, onlara şükür etməyib yalan hesab edirsiniz.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə Rəhman surəsində dəfələrlə təkrarlanan çox möhtəşəm bir sualdır. Allah Təala insanlara və cinlərə xitab edərək buyurur: "Elə isə siz ikiniz Rəbbinizin hansı nemətini yalan sayırsınız?"

Allah insana və cinə saysız-hesabsız nemətlər verib: həyat, sağlamlıq, ruzi, ağıl, hidayət, Qur’an, peyğəmbərlər, bağışlanma qapısı və daha nələr... Bu nemətlərin hamısı Allahın lütfü və mərhəmətidir. Ayə bizə xatırladır ki, bu qədər nemət qarşısında insanın vəzifəsi şükür etmək, Allaha təşəkkür etmək və Onun verdiyi bu nemətləri inkar etməməkdir.

Bu sual təkcə bir xəbərdarlıq deyil, həm də bir dəvətdir: gəl, Rəbbinin sənə verdiyi nemətləri düşün, onların qədrini bil, şükür et və Allaha yönəl. Çünki bu nemətləri danmaq insanı böyük ziyana aparır. Əksinə, onları tanıyıb şükür etmək insanı Allaha yaxınlaşdırır və həqiqi səadətə qovuşdurur.

3) Dəvət və nəsihət:

Ey insan! Bir anlıq dayan və düşün: səhər oyandığın andan axşam yatana qədər nə qədər nemət içində yaşayırsan? Nəfəs aldığın hava, içdiyin su, yediyin yemək, gördüyün gözlər, eşidən qulaqlar, düşünən ağıl — bunların hamısı Allahın sənə bəxş etdiyi nemətlərdir. Bu nemətləri danmaq yerinə, gəl Allaha şükür et, Ona ibadət et və Onun yolunda ol. Çünki şükür nemətləri artırar, inkar isə onları əldən çıxarar.

Bu ayə həm də bizə xatırladır ki, Allahın nemətlərini saymaqla bitirə bilmərik. Ona görə də hər zaman "Əlhamdülillah" deyək, Rəbbimizin nemətlərini tanıyaq və Ona layiqli qul olaq.