سوره رحمن — آیه 73

معانی کلمات:

• «آلاء»: جمع «أَلْی» یا «أَلاء» به معنای نعمتها، عطاها و قدرتهای آشکار خداوند.
• «تُکَذِّبان»: تکذیب میکنید، دروغ میشمارید، انکار میکنید.

تفسیر آیه:

این آیه خطاب به هر دو گروه جن و انس است و خداوند متعال با لحنی پرسشی و توبیخآمیز میفرماید: «پس به کدامیک از نعمتهای پروردگارتان تکذیب و انکار میورزید؟» منظور این است که نعمتهای خداوند آنقدر فراوان، آشکار و پیوسته است که هیچیک از آنها قابل انکار نیست. این جمله در حقیقت اتمام حجت است؛ یعنی وقتی نعمتها این همه آشکار است، دیگر جایی برای انکار و تکذیب باقی نمیماند. این آیه در میان توصیف نعمتهای بهشتی و پاداشهای الهی آمده و به عنوان یک تذکر و هشدار، انسان و جن را به شکرگزاری و اعتراف به فضل الهی دعوت میکند. تکرار این عبارت در سوره رحمن نشاندهنده اهمیت توجه به نعمتهای الهی و پرهیز از ناسپاسی است.

فواید و پیامهای آیه:

1. انسان و جن در برابر نعمتهای بیپایان خداوند مسئولاند و باید همواره شکرگزار باشند.
2. نعمتهای الهی آنقدر زیاد است که حتی اگر بخواهیم، نمیتوانیم آنها را انکار کنیم؛ پس بهتر است زبان به شکر بگشاییم.
3. این آیه ما را به تفکر در نعمتهای ظاهری و باطنی دعوت میکند تا محبت خداوند در دلمان بیشتر شود.
4. یادآوری نعمتها، انسان را از کفران و ناسپاسی بازمیدارد و او را به اطاعت و بندگی نزدیکتر میکند.
5. این خطابِ دلسوزانه و مهربانانه، نشانه لطف خداوند است که با این همه نعمت، باز هم راه بازگشت و شکرگزاری را برای بندگان باز گذاشته است.