Voqia surasi — Oyat 53

Kalimalarning ma'nolari:

• فَمَالِئُونَ – to‘ldiruvchilarsiz, to‘ldirasizlar.
• الْبُطُونَ – qorinlar (ko‘plik shakli).

Tafsir:

Ey Allohning va’dasini va azobini yolg‘on deb hisoblagan, to‘g‘ri yo‘ldan adashgan kimsalar! Sizlar, albatta, eng yomon va mudhish daraxtlardan biri bo‘lgan zaqum daraxtidan yeyishga majbur bo‘lasizlar. Bu daraxtning mevasi shu qadar achchiq va yomonki, uni yeyish inson tabiatiga mutlaqo to‘g‘ri kelmaydi. Ammo shiddatli ochlik sizlarni shu narsani yeyishga undaydi. Bas, sizlar o‘sha zaqumdan qorinlaringizni to‘ldirasizlar, toki ochlikdan qutulasizlar, deb. Lekin bu yeyish sizlarga hech qanday foyda bermaydi, aksincha, azobingizni yanada oshiradi. Zero, bu taomning o‘zi ham azob, uning ortidan yana qaynoq suv va boshqa azob turlari keladi. Bu holat do‘zax ahli uchun eng og‘ir va xo‘rlikka soluvchi holatlardandir.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar shundan iboratki, inson o‘z hayotida Allohning buyruqlariga bo‘ysunmasa va gunohlarga berilib ketsa, oxiratda bunday og‘ir azoblarga duchor bo‘ladi. Zaqum daraxti va undan qorin to‘ldirish – bu gunohkorlarning qilgan amallariga yarasha jazo ekanini anglatadi. Bu oyat insonni o‘ylashga, o‘z amallarini tuzatishga va Allohning rahmatidan umid uzmagan holda tavba qilishga chorlaydi. Shuningdek, bu yerda ochlikning ham azob ekani, ammo do‘zaxdagi ochlik va taomning azobi dunyodagi ochlikdan ham og‘irroq ekani ta’kidlanadi. Bu esa mo‘min kishini har doim yaxshi amallar qilishga, halol rizq izlashga va Allohning ne’matlariga shukr qilishga undaydi. Zero, jannatdagi taomlar va ichimliklar do‘zaxdagilarning aksi bo‘lib, ular abadiy rohat va farog‘at manbaidir.