Аль-Вакиа сүрөсү — Аят 90

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أَصْحَابِ الْيَمِينِ (асхаб аль-ямин): «Оң тараптын ээлери» — кыяматта амал китептери оң колуна берилген, бейишке кирүүчү ыймандуу, жакшы иштерди кылган адамдар.
• وَأَمَّا (ва-амма): «Ал эми... болсо» — мурунку сүйлөм менен салыштырып, экинчи бир топту баяндоо үчүн колдонулат.
• إِن كَانَ (ин кана): «Эгер ал болсо» — өлгөн адам жөнүндө сөз болуп жатат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят өлүм учурундагы жана кыяматтагы адамдардын абалын баяндаган сүрөөнүн уландысы. Аллах Таала мурунку аяттарда каапырлардын жана адашкандардын өлүм алдындагы оор абалын, аларга тозок кабары айтыларын билдирген. Эми бул аятта ыймандуу, жакшы амал кылган адамдардын — «оң тараптын ээлеринин» абалы сүрөттөлөт.

Эгер өлгөн адам оң тараптын ээлеринен болсо, башкача айтканда, анын иш-аракеттери оң болуп, китеби оң колуна берилсе, анда ага коркунуч жок. Ага өлүм учурунда да, кабырда да, кыяматта да тынчтык, коопсуздук жана салам-саламаттык болот. Ага «Сага салам болсун, сен оң тараптын ээлериненсиң» деп айтылат. Бул — чоң сүйүнүч, улуу сый-урмат жана Аллахтын ырайымынын белгиси. Алар эч кандай коркунучсуз, кайгы-капасыз, бейишке жетүүчү бактылуу адамдар.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Ыйман жана жакшы амал — куткаруунун жолу. Адам кайсы тараптын ээси болору анын дүйнөдөгү иш-аракетине жараша болот. Ошондуктан ар бирибиз оң тараптын ээлеринен болууга умтулушубуз керек.
• Аллахтын адилеттиги жана ырайымы. Аллах ыймандуу пенделерин таштабайт, аларга өлүм учурунда да, андан кийин да тынчтык берет. Бул — Аллахтын ырайымынын кеңдигин көрсөтөт.
• Өлүм — акыретке өтүү эшиги. Бул аят өлүмдөн коркуу эмес, тескерисинче, жакшы амал менен өлүмгө даярданууга чакырат. Эгер оң тараптын ээси болсок, өлүм биз үчүн жаңы, бактылуу жашоонун башталышы болот.
• Ислам — үмүт жана кубаныч дини. Бул аят ыймандуу адамга зор үмүт берет: сенин жакшылыктарың текке кетпейт, сени салам-саламаттык жана бейиш күтүп турат. Ошондуктан Исламды карманган адам коркунучта эмес, кубанычта жана ишеничте жашайт.
• Ар бир адам өз тарабын тандайт. Кимдир бирөө оң тараптын ээси, кимдир бирөө сол тараптын ээси болот. Бул тандоо биздин колубузда — Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылуу аркылуу оң тараптын ээлеринен бололу.