سوره حدید — آیه 26

معانی کلمات:

• ذُرِّيَّتِهِمَا: نسل و فرزندان حضرت نوح و حضرت ابراهیم علیهما السلام.
• النُّبُوَّةَ: مقام برگزیدگی از جانب خداوند برای ابلاغ پیام او به بندگان.
• الْكِتَابَ: کتاب‌های آسمانی نازل‌شده بر پیامبران.
• مُهْتَدٍ: کسی که راه حق را یافته و بر آن ثابت قدم است.
• فَاسِقُونَ: خارج‌شوندگان از طاعت و فرمان خداوند.

تفسیر آیه:

به یقین، ما حضرت نوح و حضرت ابراهیم را به سوی قوم‌هایشان فرستادیم و در نسل و فرزندان آن دو، مقام نبوت و کتاب‌های آسمانی را قرار دادیم. این یک لطف و فضل بزرگ الهی بود که پیامبران بسیاری از نسل این دو بزرگوار برانگیخته شدند و کتاب‌های آسمانی مانند تورات، زبور، انجیل و قرآن بر آنان نازل گردید. اما با وجود این همه نعمت و هدایت، برخی از فرزندان آنان راه هدایت را برگزیدند و به حق ایمان آوردند، در حالی که بسیاری دیگر از آنان از طاعت خداوند خارج شدند و به فسق و گناه روی آوردند. این نشان می‌دهد که هدایت، تنها به وسیلهٔ خداوند است و نسب و خویشاوندی با پیامبران، به تنهایی باعث نجات انسان نمی‌شود.

فواید و پیام‌های آیه:

• نسبت به پیامبران مایهٔ افتخار نیست، بلکه ایمان و عمل صالح ملاک است: داشتن نسبت خانوادگی با انبیا، هیچ سودی برای انسان در پیشگاه خداوند ندارد؛ آنچه مهم است، پیروی از راه آنان و اطاعت از خداوند است.
• سنّت الهی بر ارسال پیامبران و نزول کتاب‌ها: خداوند همواره برای هدایت بشر، پیامبران را فرستاده و کتاب‌های آسمانی را نازل کرده است تا راه حق برای همگان روشن شود.
• آزادی اراده و مسئولیت انسان: در کنار هدایت الهی، انسان‌ها مختارند که راه هدایت یا گمراهی را برگزینند؛ این آیه به ما می‌آموزد که باید از اختیار خود در مسیر درست استفاده کنیم و در برابر نعمت‌های خداوند شکرگزار باشیم.
• امید و هشدار در کنار هم: در این آیه هم امید است که از میان نسل پیامبران، مهتدیانی وجود دارند و هم هشدار که بسیاری به فسق افتادند؛ پس باید همواره مراقب اعمال خود باشیم و از خداوند توفیق استقامت بخواهیم.