An'om surasi — Oyat 11

Kalimalarning ma'nolari:

• سِيرُوا – yuring, safar qiling.
• عَاقِبَةُ – oxiri, oqibat, natija.
• الْمُكَذِّبِينَ – yolgʻonga chiqaruvchilar, (paygʻambarlarni) inkor etuvchilar.

Tafsir:

Ey Muhammad! Shu yolgʻonchiga chiqaruvchi va masxara qiluvchi mushriklarga ayting: “Yer yuzida sayr qilinglar, kezinglar. Soʻngra ota-bobolaringiz va sizdan oldin o‘tgan, Allohning payg‘ambarlarini yolg‘onga chiqargan xalqlarning oxiri qanday bo‘lganini — ular qanday qilib halokatga uchraganini, qanday qilib qadimgi qudrat va kuch-quvvatlariga qaramay, Allohning azobiga giriftor bo‘lib, vayron bo‘lganini ko‘z bilan ko‘ringlar”. Ular o‘z kuchlari va boyliklariga ishonib, payg‘ambarlarni rad etishgan edi, ammo Allohning jazosi ularni tutib, hammasini halok qildi. Bas, sizlar ham ulardan ibrat olinglar va o‘sha halokatli oqibat sizlarning ham boshingizga tushishidan qo‘rqinglar. Zero, Allohning odati o‘zgarmasdir — kim Uning elchilarini yolg‘onga chiqarsa, halokatga uchraydi.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo‘minlarni tarixdan saboq olishga, o‘tgan xalqlarning taqdiri haqida fikr yuritishga undaydi. Bu esa inson qalbini yumshatib, Allohning qudrati va adolatiga ishonchini mustahkamlaydi.
• Yer yuzida sayohat qilish va o‘tmish yodgorliklarini kuzatish — insonni o‘z ahvoli haqida o‘ylashga, gunohlaridan qaytishga va to‘g‘ri yo‘lni topishga chorlaydi.
• Payg‘ambarlarni yolg‘onga chiqarishning oqibati halokat ekanini bilish, mo‘minni Allohning amrlariga sodiq qolishga va Rasulullohning (sollallohu alayhi vasallam) da’vatiga itoat etishga undaydi.
• Bu oyatda kofirlar uchun ogohlantirish, mo‘minlar uchun esa tasalli bor — haqiqat g‘olib bo‘ladi, botil esa yo‘q bo‘lib ketadi. Bu islomga bo‘lgan muhabbatni va Allohga bo‘lgan tavakkalni oshiradi.