Surah Al-An'am — Câu Kinh 144

1. معاني الكلمات التي تحتاج إلى شرح:

• الْإِبِلِ: lạc đà.
• الْبَقَرِ: bò.
• آلذَّكَرَيْنِ: hai con đực (ý nói con đực trong mỗi cặp).
• الْأُنثَيَيْنِ: hai con cái (ý nói con cái trong mỗi cặp).
• اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنثَيَيْنِ: những gì mà tử cung của hai con cái mang thai chứa đựng (tức bào thai bên trong).
• شُهَدَاءَ: những người chứng kiến, có mặt tận mắt.
• وَصَّاكُمُ: đã truyền lệnh, đã dặn bảo các ngươi.
• افْتَرَىٰ: bịa đặt, dối trá.
• لِّيُضِلَّ: để làm cho lạc đường.
• الظَّالِمِينَ: những kẻ bất công, sai trái.

1. Tafsir (giải thích ý nghĩa) của câu Kinh:

Và trong tám loại gia súc được nhắc đến, có hai loại thuộc về lạc đà và hai loại thuộc về bò – tức là con đực và con cái của mỗi loại. Đây là phần tiếp nối của lời chất vấn dành cho những người thờ đa thần, những kẻ tự ý đặt ra luật cấm đoán theo dục vọng của mình mà không có căn cứ từ Thượng Đế.

Allah ra lệnh cho Thiên Sứ Muhammad – cầu xin bình an và phúc lành cho Người – hãy chất vấn họ: Phải chăng Thượng Đế đã cấm hai con đực? Hay Ngài cấm hai con cái? Hay Ngài cấm những gì nằm trong bụng mẹ của hai con cái – dù đó là con đực hay con cái? Nếu họ không có câu trả lời rõ ràng, thì điều đó chứng tỏ những lời cấm đoán của họ chỉ là sự bịa đặt, không dựa trên bất kỳ cơ sở nào từ Thượng Đế.

Rồi Allah tiếp tục chất vấn họ bằng một câu hỏi mang tính phủ nhận và quở trách: Phải chăng các ngươi đã có mặt tận mắt chứng kiến khi Thượng Đế truyền lệnh cho các ngươi cấm những loại gia súc này? Đây là cách phơi bày sự dối trá của họ, bởi lẽ họ không hề có bằng chứng nào cho những lời tuyên bố đó. Họ chỉ nói dối về Thượng Đế mà thôi.

Vì vậy, không ai bất công và sai trái hơn kẻ đã bịa đặt điều dối trá gán cho Thượng Đế, rồi dùng lời dối trá đó để dẫn dắt người khác lạc khỏi con đường chân chính mà không có chút kiến thức nào. Những kẻ như thế – tiêu biểu là Amr ibn Luhayy và những ai đi theo hắn – đã tự đặt ra những điều cấm đoán không có thật rồi lan truyền chúng trong dân chúng.

Quả thật, Thượng Đế không hướng dẫn những kẻ bất công, sai trái đi đến con đường đúng đắn, bởi họ đã chọn sự dối trá và lầm lạc thay vì chân lý và ngay thẳng.

1. Những bài học và lợi ích rút ra từ câu Kinh:

• Câu Kinh khẳng định rằng mọi luật lệ về điều được phép và điều bị cấm đều phải xuất phát từ Thượng Đế, chứ không phải từ dục vọng, truyền thống hay sự bịa đặt của con người. Điều này giải phóng con người khỏi sự nô lệ cho những tập tục vô căn cứ.
• Islam đề cao sự hiểu biết và bằng chứng. Câu Kinh phê phán mạnh mẽ những ai nói về Thượng Đế mà không có kiến thức, cho thấy rằng đức tin chân chính phải đi đôi với tri thức và sự kiểm chứng.
• Câu Kinh mở ra cánh cửa cho lý trí và sự suy ngẫm: nó đặt ra những câu hỏi logic để người nghe tự nhận ra sự vô lý trong lập luận của mình. Đây là minh chứng cho thấy Kinh Qur'an tôn trọng trí tuệ con người và khuyến khích tư duy phản biện.
• Việc Thượng Đế không hướng dẫn những kẻ bất công là một lời cảnh tỉnh: ai cố tình bịa đặt về Thượng Đế và lừa dối người khác sẽ bị tước đi ánh sáng hướng dẫn. Điều này khuyến khích người tin tưởng tìm kiếm chân lý một cách trung thực và khiêm tốn.
• Câu Kinh nhắc nhở rằng Islam là con đường của sự rõ ràng, minh bạch và công bằng. Nó không chấp nhận sự mơ hồ hay những luật lệ tùy tiện, mà luôn dựa trên nền tảng vững chắc của mặc khải và lý trí lành mạnh.
• Cuối cùng, câu Kinh khơi dậy trong lòng người đọc niềm tin vào sự công minh của Thượng Đế: Ngài không để những kẻ bịa đặt và gây lầm lạc cho dân chúng được hưởng sự hướng dẫn, đồng thời Ngài mở rộng con đường chân chính cho những ai thành tâm tìm kiếm Ngài.