Sura Al-An'am — Werset 148

Znaczenie słów:

• لَوْ شَاءَ اللَّهُ – „gdyby Bóg chciał” – oznacza odwołanie się do woli i przeznaczenia Boga jako rzekomego usprawiedliwienia.
• وَلَا حَرَّمْنَا – „i nie zakazywalibyśmy” – chodzi o zakazy wprowadzane przez pogan, np. dotyczące niektórych zwierząt hodowlanych i upraw.
• بَأْسَنَا – „Nasza surowość” – oznacza karę i gniew Boga zesłany na narody.
• تَخْرُصُونَ – „zmyślacie” – oznacza mówienie kłamstw i przypuszczeń bez wiedzy.

Tafsir (wyjaśnienie) wersetu:

Bóg – Wysławiony – zapowiada, że bałwochwalcy, gdy zostaną przyciśnięci argumentami, będą usprawiedliwiać swoją niewiarę i zakazy, mówiąc: „Gdyby Bóg chciał, nie oddawalibyśmy czci nikomu poza Nim – ani my, ani nasi ojcowie – i nie zakazywalibyśmy niczego, co On uczynił dozwolonym”. W ten sposób chcieli uczynić z woli Boga i Jego przeznaczenia dowód na słuszność swojego postępowania, twierdząc, że skoro Bóg im na to pozwolił, to On tego pragnie i jest z tego zadowolony.

Bóg odpowiada na tę wymówkę, wskazując, że podobną argumentację wysuwali również niewierni z poprzednich narodów wobec swoich proroków. Mówili: „Gdyby Bóg chciał, nie oddawalibyśmy czci bożkom”, ale to nie uchroniło ich przed karą. Trwali w kłamstwie i zaprzeczaniu, aż dosięgła ich surowa kara Boga. To dowodzi, że samo odwoływanie się do przeznaczenia nie jest usprawiedliwieniem, ponieważ Bóg obdarzył ludzi rozumem i posłał im proroków, aby mieli jasność co do prawdy.

Następnie Bóg nakazuje Prorokowi – niech będzie nad nim pokój – zapytać ich: „Czy macie jakąkolwiek wiedzę lub dowód, że Bóg rzeczywiście pragnie waszego bałwochwalstwa i zakazów, które wprowadzacie? Jeśli tak, przedstawcie nam to!”. Lecz oni nie mają żadnego dowodu – kierują się jedynie przypuszczeniami i wyobrażeniami, a ich twierdzenia są czystym kłamstwem i zmyślaniem.

Korzyści płynące z wersetu:

1. Odwoływanie się do woli Boga i przeznaczenia nie jest usprawiedliwieniem dla grzechu, ponieważ Bóg dał człowiekowi wolny wybór i posłał proroków, aby prowadzili go ku prawdzie.
2. Człowiek powinien szukać wiedzy i dowodów w sprawach religii, a nie opierać się na przypuszczeniach i tradycji przodków, jeśli są one sprzeczne z objawieniem.
3. Kara Boga w historii była konsekwencją uporu i zaprzeczania prawdzie – to przestroga dla każdego, kto odrzuca jasne dowody.
4. Islam uczy odpowiedzialności za czyny – każdy odpowie za to, co robi, i nie będzie mógł zrzucić winy na przeznaczenie.
5. Prawdziwa wiara opiera się na wiedzy i przekonaniu, a nie na ślepym naśladowaniu przodków czy własnych zachciankach.