Sure En'âm — Ayet 165

Kelime Anlamları:

• Halâif (خَلَائِفَ): "Halife" kelimesinin çoğuludur; birinin yerine geçenler, ardından gelenler, vekil olanlar demektir.
• Derecât (دَرَجَاتٍ): Dereceler, mertebeler, seviyeler; yükseklik ve üstünlük basamakları.
• Yeblûküm (يَبْلُوَكُمْ): Sizi imtihan eder, dener, sınar.
• Serîu'l-ikâb (سَرِيعُ الْعِقَابِ): Cezası çok çabuk ve şiddetli olan.
• Gafûr (غَفُورٌ): Çok bağışlayan, günahları örten ve affeden.
• Rahîm (رَحِيمٌ): Çok merhamet eden, kullarına sonsuz şefkat gösteren.

Tefsir:

Bu mübarek âyet, Yüce Allah'ın kullarına olan nimetlerini ve hikmet dolu icraatını beyan ederek, insanın bu dünyadaki konumunu ve sorumluluğunu gözler önüne seriyor. Allah Teâlâ, bu dünyada sizi önceki ümmetlerin yerine geçiren, yeryüzünü size miras bırakan ve sizi orada halifeler kılan O'dur. Sizden önce yaşayan kavimler gelip geçti; şimdi sıra sizde. Bu, büyük bir emanettir ve bu emanetin gereği, yeryüzünü imar etmek, adaleti ayakta tutmak ve Allah'ın emirlerine itaatle yaşamaktır.

Üstelik Allah, sizi yaratılış, rızık, güç, ilim ve iman gibi konularda birbirinizden farklı derecelere yükseltmiştir. Kiminize daha fazla mal, kiminize daha fazla kuvvet, kiminize daha fazla ilim vermiştir. Bu farklılıklar asla tesadüf değildir; bunların hepsi bir imtihan vesilesidir. Allah, size verdiği bu nimetlerle sizi denemektedir. Acaba şükredenlerden mi olacaksınız, yoksa nankörlük edenlerden mi? Sahip olduğunuz imkânları Allah yolunda mı kullanacaksınız, yoksa isyan ve gaflet içinde mi tüketeceksiniz? İşte bu dünya, bir imtihan meydanıdır ve herkes sahip olduğu nimetlerden hesaba çekilecektir.

Ey insan! Sakın bu imtihanı hafife alma. Rabbin, isyan edenlerin cezasını çok çabuk verendir. Hiçbir günah, hiçbir zulüm O'ndan gizli değildir ve O'nun cezası mutlaka gelecektir. Ancak bunun yanında O, tövbe edenleri, iman edenleri ve salih amel işleyenleri bağışlayan, onlara engin merhametiyle muamele edendir. O'nun kapısı her zaman açıktır. Ne kadar günahkâr olursan ol, samimi bir tövbeyle O'na döndüğün anda O'nun bağışlaması ve merhameti seni kuşatacaktır.

Bu âyet, müminlere hem korku hem de ümit aşılamaktadır. Allah'ın azabından korkmalı, O'nun rahmetinden ümit kesmemeliyiz. İşte bu denge, İslam'ın özüdür. Ey kardeşim! Bugün sana verilen her nimetin bir emanet olduğunu unutma. Sahip olduğun sağlık, mal, evlat, makam... hepsi birer imtihan vesilesidir. Bu nimetleri Allah'ın rızasına uygun kullanarak O'nun sevgisini kazanmaya çalış. Unutma ki, dünya hayatı geçicidir; asıl olan ahiret yurdudur. Orada kurtuluşa erenler, bu dünyada imtihanı kazananlardır. Allah hepimizi, bu imtihanı başarıyla veren kullarından eylesin.