An'om surasi — Oyat 33

Kalimalarning ma’nolari:

• لَيَحْزُنُكَ – seni qayg‘uga soladi, xafa qiladi.
• لَا يُكَذِّبُونَكَ – seni yolg‘onchiga chiqarmaydilar (ya’ni, ichlarida sening rostgo‘yligingni biladilar).
• يَجْحَدُونَ – inkor etadilar, o‘zlari bilgan holda rad etadilar.

Tafsir:

Biz, albatta, bilamizki, ularning (mushriklarning) aytayotgan so‘zlari – senga nisbatan qilgan haqoratlari va kelgan haqiqatni inkor etishlari – seni qayg‘uga solmoqda. Lekin shuni bilib qo‘yki, ular aslida seni yolg‘onchiga chiqarmaydilar. Chunki ular senning rostgo‘yligingni, sadoqatingni va halolligingni yaxshi biladilar. Ular seni avvaldan "al-Amin" (ishonchli) deb tan olgan edilar. Ammo ularning asl muammosi – o‘zlarining zolimliklari tufayli Allohning oyatlarini, ya’ni sening haqqoniyligingni isbotlovchi aniq dalillarni bila turib inkor etishlaridir. Ular haqiqatni ko‘rib turib, o‘jarlik va takabburlik qilib, uni rad etadilar. Shuning uchun sen qayg‘urma, ey Rasululloh! Chunki ularning inkori sen haqingda emas, balki o‘zlarining zolimona xatti-harakatlaridir.

Foydalar:

• Bu oyatda Payg‘ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga tasalli berilgan: agar insonlar haqiqatni inkor etsalar ham, bu haqiqatning qadrini kamaytirmaydi. Mo‘min ham shunday bo‘lishi kerak – haqiqatni yetkazishda davom etsin, natijaga emas, balki Allohning roziligiga qarab ish qilsin.
• Insonning ichki iymoni bilan tashqi inkori orasida farq borligi ko‘rsatilgan. Ba’zi odamlar haqiqatni bilib turib, faqat o‘z manfaatlari yoki takabburligi tufayli inkor etadilar. Bu – zulmning eng og‘ir shakllaridan biridir.
• Haqiqatni bilgan holda inkor etish – katta gunoh ekanligi va bu zolimlarning xarakteri ekanligi o‘rgatiladi. Mo‘min kishi esa haqiqatni tan olishdan hayo qilmaydi.
• Payg‘ambarlarning dushmanlari ularni yolg‘onchiga chiqarishsa ham, aslida ularning qalblarida haqiqatga qarshi kurashishdan boshqa iloji yo‘qligi – islom da’vatining haqqoniyligini tasdiqlaydi. Bu mo‘minlarga sabr va ishonch bag‘ishlaydi.